برنامه های تازه 
خالق صائم
جنگ قومی اخرین نسخه بیگانگان در جنگ های نیابتی افعانستان
 م. نبی هیکل کج -نشین و راست - گوی |
 عثمان نجیب نگاهی به زرد و سرخ شدن طالبان مست شراب اروپا و غرب |
کریم پوپل
شاعران منتخب قرن ۱۹ الی ۲۱
یکشنبه ۲۱ سرطان ۱۴۰۵ خورشیدی برابر با ۱۲ جولای ۲۰۲۶ میلادی
سیاستمدار پاکستانی: اسلامآباد به دنبال ائتلافسازی علیه طالبان است
یک سیاستمدار پاکستانی گفت اسلامآباد با دعوت از مخالفان طالبان، به دنبال ائتلافسازی علیه این گروه است.
به گزارش خبرگزاری تسنیم، «افراسیاب ختک»، سیاستمدار پاکستانی اظهار داشت دولت اسلامآباد با دعوت از چهرهها و گروههای مخالف طالبان، در تلاش برای ایجاد ائتلافی جدید علیه هیئت حاکمه افغانستان است.
به گزارش رسانههای افغانستان، ختک تاکید کرد هدف از این تلاشها سرنگونی حکومت طالبان نیست، بلکه پاکستان میخواهد معادلات سیاسی و رهبری در افغانستان را تغییر دهد.
افراسیاب ختک همچنین سیاست پنج دههای پاکستان در قبال افغانستان را ناکام خواند و هشدار داد که ادامه این رویکرد، واکنش افغانستان را در پی خواهد داشت.
وی همچنین گفت اسلامآباد از سیاست روشن و مستقلی در قبال افغانستان برخوردار نیست و بیشتر در چارچوب سیاستهای قدرتهای بزرگ عمل میکند.
این سیاستمدار پاکستانی همچنین بحرانهای سیاسی، اقتصادی و امنیتی کشورش را مورد اشاره قرار داد و افزایش حملات گروههای مسلح، بهویژه در بلوچستان، را نتیجه تداوم سیاستهای گذشته اسلامآباد دانست.
روابط طالبان و پاکستان در سالهای اخیر همزمان با افزایش حملات تحریک طالبان پاکستان (تی تی پی)، تنشهای مرزی و تبادل اتهام میان دو طرف، تیره شده است.
مقامات پاکستانی بارها طالبان را به پناه دادن به اعضای تحریک طالبان پاکستان متهم کردهاند، اما حکومت طالبان این اتهام را رد کرده است. در همین حال، بر اساس برخی گزارشها، اسلامآباد طی ماههای گذشته میزبان شماری از چهرهها و گروههای مخالف طالبان نیز بوده است.
حمله تند طالبان به غرب؛ وزارت امر بهمعروف، منتقدان حقوق بشر را «ناقضان اصلی» خواند
در حالیکه گزارشهای سازمان ملل از نقض حقوق بشر در افغانستان منتشر میشود، سرپرست وزارت امر بهمعروف طالبان بار دیگر کشورهای غربی را «ناقضان اصلی حقوق بشر» خواند و انتقادهای جهانی را «دوگانه و غیرواقعی» توصیف کرد.
به گزارش ایراف، محمد خالد حنفی، سرپرست وزارت امر بهمعروف طالبان، در سخنانی تازه خطاب به مأموران این وزارتخانه گفت کشورهای غربی «با وجود جنایات گسترده در جهان، افغانستان را متهم به نقض حقوق بشر میکنند».
او تأکید کرد که «زمین و آنچه در آن است از آنِ خداست و تنها نظام اسلامی شایسته حاکمیت بر آن است».
این مواضع ادامه همان خط تبلیغاتی طالبان است که طی ماههای گذشته بارها تکرار شده؛ از جمله زمانی که حنفی در نشستهای رسمی، جامعه جهانی را «فاقد صلاحیت اخلاقی برای انتقاد از طالبان» معرفی کرده بود.
گزارشهای بینالمللی: نقض حقوق بشر در افغانستان
این در حالی است که گزارشهای سازمان ملل و نهادهای معتبر حقوق بشری طی ماههای گذشته بارها تأکید کردهاند که وضعیت حقوق بشر در افغانستان یکی از بحرانیترین دورههای تاریخ این کشور را تجربه میکند.
یوناما از بازداشتهای خودسرانه، محدودیت شدید علیه زنان، سرکوب اعتراضات و فشار بر اقلیتهای مذهبی خبر داده است.
دیدبان حقوق بشر افغانستان را «یکی از ناامنترین نقاط جهان برای زنان و اقلیتها» توصیف کرده و هشدار داده که بازگشت مهاجران به این کشور با خطر شکنجه و بازداشت همراه است.
عفو بینالملل نیز به موارد متعدد قتلهای فراقانونی، ناپدیدسازی اجباری و سرکوب رسانهها اشاره کرده است.
این گزارشها تأکید دارند که نقض حقوق بشر در افغانستان نه یک ادعای سیاسی، بلکه واقعیتی مستند و ثبتشده است.
حکم بازداشت رهبر طالبان در دادگاه لاهه
دیوان کیفری بینالمللی (لاهه) در یکی از مهمترین تصمیمهای قضایی مرتبط با افغانستان، حکم بازداشت هبتالله آخوندزاده، رهبر طالبان، و رئیس دادگاه عالی این گروه را صادر کرده است.
این حکم در چارچوب بررسی پروندههای جنایات جنگی و جنایت علیه بشریت در افغانستان صادر شد؛ پروندهای که شامل اقدامات طالبان، داعش و برخی نیروهای خارجی است.
دادگاه لاهه تأکید کرده که «هیچ طرفی در افغانستان از پیگرد احتمالی مستثنی نیست» و روند جمعآوری شواهد همچنان ادامه دارد.
یادآوری این حکم، تناقض آشکاری میان ادعاهای طالبان درباره «پاک بودن پرونده حقوق بشری افغانستان» و واقعیتهای ثبتشده در نهادهای قضایی بینالمللی ایجاد میکند.
بازگشت جنجالی جمعهخان فاتح؛ فرمانده ناراضی طالبان پس از اعلام وفاداری به بدخشان برگشت
جمعهخان فاتح، فرمانده ناراضی طالبان که ماهها درگیر اختلاف با رهبری این گروه بود، پس از گفتوگو با مقامهای ارشد طالبان و اعلام «تعهد و وفاداری»، از فیضآباد دوباره به درواز بازگشته است؛ بازگشتی که میتواند معادلات امنیتی و سیاسی بدخشان را دگرگون کند.
به گزارش ایراف، رسانه حریت، وابسته به طالبان، روز شنبه ۲۰ تیر گزارش داد که جمعهخان فاتح پس از «سپردن تعهد و اعلام وفاداری» به ساختار طالبان، از فیضآباد به درواز بازگشته است.
این فرمانده محلی که طی ماههای گذشته به یکی از چهرههای چالشبرانگیز در بدخشان تبدیل شده بود، با تضمین فصیحالدین فطرت – رئیس ستاد ارتش طالبان – برای گفتوگو به فیضآباد منتقل شده بود.
ابهام در توافقها
تا این لحظه هیچ جزئیاتی از محتوای گفتوگوها یا توافقهای احتمالی میان فاتح و مقامهای طالبان منتشر نشده است.
با این حال، محمداسماعیل غزنوی، والی طالبان در بدخشان، در گفتوگو با رسانه حریت، فاتح را فردی «متعهد و وفادار» به نظام طالبان توصیف کرده و مدعی شده است که او «در کنار این گروه باقی خواهد ماند».
تصاویر خداحافظی با
نیروهای طالبان
در ویدیویی که
رسانه حریت منتشر کرده، جمعهخان فاتح هنگام سوار شدن به یک چرخبال دیده میشود که
با افراد مسلح طالبان خداحافظی میکند.
این در حالی است که همین رسانه روز جمعه گزارشهای مربوط به انتقال او به مرکز ولایت بدخشان را «شایعه» و «بیاساس» خوانده بود.
ریشه اختلافها
جمعهخان فاتح اخیراً با تضمین فصیحالدین فطرت به فیضآباد رفت تا درباره اختلافهایش با رهبری طالبان گفتوگو کند.
منابع محلی میگویند این اختلافها عمدتاً بر سر انتصاب مقامهای محلی، خلع سلاح نیروهای وفادار به او و شیوه استخراج معادن طلای بدخشان شکل گرفته بود.
فرمان طالبان برای جلوگیری از استخراج غیرقانونی طلا، مستقیماً منافع اقتصادی فاتح را هدف قرار داده و فشارها برای خلع سلاح افراد تحت امر او نیز تنشها را تشدید کرده بود؛ نیروهایی که در ساختار رسمی طالبان جایگاهی ندارند اما در بدخشان نفوذ قابل توجهی دارند.
پیشنهادهای ردشده
هبتالله آخوندزاده، رهبر طالبان، پیشتر جمعهخان فاتح را از سمت معاون ولایت زابل برکنار کرده و قصد داشت او را در یکی از سمتهای دولتی خارج از بدخشان منصوب کند.
اما منابع آگاه میگویند فاتح این پیشنهادها را نپذیرفته و تأکید کرده که حاضر نیست مسئولیتی خارج از بدخشان بر عهده بگیرد.
به گفته همین منابع، یکی از پیشنهادهای مطرحشده برای او ریاست یکی از ادارههای استخبارات طالبان در کابل بوده است؛ سمتی که فاتح آن را نیز رد کرده است.
بازگشت جمعهخان فاتح به درواز پس از اعلام وفاداری، اگرچه از سوی طالبان نشانهای از «حل اختلافها» معرفی میشود، اما با توجه به سابقه تنشها و منافع اقتصادی درگیر، میتواند آغاز مرحله تازهای از رقابتهای داخلی در بدخشان باشد.
فروپاشی شبکه بهداشت افغانستان؛ بیش از ۵۰۰ مرکز درمانی در یکونیم سال اخیر تعطیل شد
سازمان جهانی بهداشت اعلام کرد که از ابتدای سال ۲۰۲۵ تاکنون ۵۷۲ مرکز درمانی در افغانستان تعطیل یا فعالیتشان متوقف شده و در نتیجه ۳.۳ میلیون نفر از دسترسی به خدمات بهداشتی محروم شدهاند؛ روندی که با کمبود شدید بودجه و قطع کمکهای خارجی تشدید شده است.
به گزارش ایراف، سازمان جهانی بهداشت در تازهترین گزارش خود از بحران عمیق نظام درمانی افغانستان خبر داد و اعلام کرد که طی یکونیم سال گذشته، بیش از ۵۰۰ مرکز درمانی در این کشور تعطیل یا فعالیتشان متوقف شده است.
بر اساس دادههای گردآوریشده، تنها در سال ۲۰۲۵ میلادی ۴۲۲ مرکز درمانی در ۳۰ ولایت افغانستان بسته شدند و اکنون شمار این مراکز به ۵۷۲ مرکز رسیده است.
این تعطیلیها باعث شده حدود ۳.۳ میلیون نفر از مردم افغانستان از خدمات درمانی محروم شوند.
هشدار مقام سازمان جهانی بهداشت
حنان حسن بلخی، مسئول منطقهای مدیترانه شرقی سازمان جهانی بهداشت، در سفر اخیر خود به افغانستان اعلام کرد که از ابتدای سال ۲۰۲۶ تاکنون ۱۵۰ مرکز درمانی دیگر به دلیل کمبود بودجه تعطیل شدهاند.
او تأکید کرد که این وضعیت موجب کاهش واکسیناسیون کودکان، محدود شدن دسترسی مادران به مراقبتهای ایمن و افزایش مشکلات بیماران شده است.
بلخی افزود: «از مجموع ۱۹۰.۸ میلیون دلار بودجه مورد نیاز، تنها ۱۷ درصد آن تا ماه ژوئن ۲۰۲۶ تأمین شده است.»
وی هشدار داد که پاسخ درمانی افغانستان همچنان با کمبود شدید منابع مالی روبهروست.
نقش کمککنندگان خارجی و پیامد قطع حمایتها
در گزارش سازمان جهانی بهداشت، آمریکا، اتحادیه اروپا، صندوق بشردوستانه افغانستان در سازمان ملل، صندوق مرکزی پاسخ اضطراری و سایر نهادهای وابسته به سازمان ملل بهعنوان بزرگترین حامیان مالی نظام درمانی افغانستان معرفی شدهاند.
با این حال، تعلیق کمکهای آمریکا و کاهش حمایت برخی دیگر از تمویلکنندگان، موجب تعطیلی گسترده مراکز درمانی و تیمهای بهداشت و تغذیه در سراسر افغانستان شده است.
روایت شهروندان از بحران
بسته شدن مراکز درمانی، زندگی روزمره مردم را با چالشهای جدی مواجه کرده است.
انارگل، یکی از ساکنان ولایت بادغیس، میگوید: «دخترم به بیماری التهاب قفسه سینه مبتلاست و نیاز به درمان دوماهه دارد، اما در محل سکونت ما هیچ درمانگاه دولتی یا نهاد کمکی وجود ندارد. حتی توان خرید یک پاکت داروی سرماخوردگی را نداریم؛ ما نان برای خوردن هم نداریم.»
هشدارهای پیشین سازمان جهانی بهداشت
این نهاد بینالمللی پیشتر در فوریه ۲۰۲۶ هشدار داده بود که دههها جنگ، بیجاشدگی و فروپاشی اقتصادی، نظام درمانی افغانستان را بهشدت شکننده کرده است.
برآوردها نشان میدهد که در سال جاری میلادی، ۱۴.۴ میلیون نفر در افغانستان به کمکهای درمانی نیاز خواهند داشت.
استرداد ظاهر قدیر به آمریکا؛ معاون سابق پارلمان افغانستان در دادگاه حاضر شد
عبدالظاهر قدیر، معاون پیشین پارلمان افغانستان، پس از بازداشت در کنیا به آمریکا منتقل شد و در دادگاه منهتن حاضر گردید. او با اتهام قاچاق مواد مخدر و جنگافزارهای سنگین روبهروست و در صورت محکومیت، با حداقل ۱۰ سال تا حبس ابد مواجه خواهد شد.
به گزارش ایراف، وزارت دادگستری آمریکا روز جمعه اعلام کرد که عبدالظاهر قدیر، ژنرال ۵۲ ساله و مقام سابق افغان، پس از استرداد از کنیا در دادگاه منهتن حاضر شد و به دستور قاضی در بازداشت باقی خواهد ماند.
این مقام پیشین در ۲۵ فروردین امسال در یکی از هتلهای نایروبی، پایتخت کنیا، دستگیر شد و دادگاه عالی کنیا در اردیبهشت حکم استرداد او را صادر کرد.
اتهامات در نیویورک
دادستانی نیویورک قدیر را به قاچاق مواد مخدر و نگهداری جنگافزار متهم کرده است.
جی کلیتون، دادستان آمریکا، او را «قاچاقچی بینالمللی مواد مخدر و سلاحهای نظامی» خوانده و گفته است که قدیر در تلاش برای قاچاق مقادیر عظیم مواد مخدر و جنگافزار، از جمله مسلسلهای سنگین و راکتاندازهای آرپیجی، یک محموله آزمایشی دو کیلوگرمی را به خریدار فروخته که در آفریقای جنوبی تحویل داده شده است.
به گفته مقامهای قضایی، خریدار در حقیقت با اداره مبارزه با مواد مخدر آمریکا همکاری داشته است.
شبکه جرمی زیر پوشش سیاسی
تاد بلانش، سرپرست دادستان کل آمریکا، نیز تأکید کرده است که عبدالظاهر قدیر در حالی خود را «رهبر سیاسی افغانستان» معرفی میکرد، اما در واقع هدایت یک شبکه جرمی فعال در قاچاق مواد مخدر خطرناک و اعتیادآور را بر عهده داشت.
واکنش و دفاعیات قدیر
قدیر پیشتر تمامی اتهامات را رد کرده و گفته بود هیچ سابقه کیفری ندارد، شهروندی قانونمدار است و ریاست چندین نهاد مدنی، دانشگاهی و سیاسی را در افغانستان بر عهده دارد. او همچنین مدعی شده بود که سفرش به کنیا صرفاً برای امور تجاری بوده است.
واکنش طالبان
طالبان نیز پیشتر اعلام کرده بودند که پرونده این مقام پیشین دولت افغانستان را بهطور جدی بررسی خواهند کرد و در صورت نیاز، اقدامات لازم را روی دست خواهند گرفت.
این پرونده یکی از جنجالیترین موارد استرداد یک مقام افغان به آمریکا محسوب میشود و میتواند پیامدهای حقوقی و سیاسی گستردهای در سطح منطقهای و بینالمللی داشته باشد.
معاون پیشین مجلس افغانستان در یک قدمی حبس ابد در آمریکا
اندپندنت فارسی : ظاهر قدیر، معاون پیشین مجلس نمایندگان افغانستان، پس از بازداشت در کنیا به ایالات متحده بازگردانده شد تا با اتهامهای سنگین مرتبط با توطئه برای قاچاق صدها کیلوگرم هروئین و متآمفتامین و تأمین تسلیحات نظامی محاکمه شود.
وزارت دادگستری ایالات متحده جمعه ۱۹ تیر (ژوئیه) اعلام کرد که شکایت کیفری علیه عبدالظاهر قدیر، مشهور به حاجی عبدالظاهر، از وضعیت محرمانه خارج شده و احتمالا پس از انتقال به آمریکا در دادگاه فدرال منهتن حاضر خواهد شد.
ظاهر قدیر در ۱۵ آوریل ۲۰۲۵ در نایروبی، پایتخت کنیا، بازداشت شد.
براساس اسناد منتشرشده، قدیر وارد مذاکره با فردی شد که خود را عضو یک سازمان بینالمللی قاچاق مواد مخدر معرفی کرده بود، اما او نمیدانست که این فرد در واقع نیروی مخفی اداره مبارزه با مواد مخدر آمریکا بود و زیر نظر این اداره فعالیت میکرد.
در ماه نوامبر ۲۰۲۴، گفتگو میان این نیروی مخفی و ظاهر قدیر درباره قاچاق صدها کیلوگرم هروئین و متآمفتامین به ایالات متحده آغاز شد. براساس ادعای دادستانهای آمریکایی، قرار بود این سازمان ادعایی مواد مخدر را پس از انتقال به آمریکا توزیع کند و به فروش برساند.
وزارت دادگستری آمریکا اعلام کرد که ظاهر قدیر در یکی از نخستین مراحل این همکاری، در حدود ۱۰ دسامبر ۲۰۲۴، یک محموله آزمایشی دو کیلوگرمی متآمفتامین را در برابر حدود ۱۴ هزار دلار به یکی از همکاران نیروهای مخفی اداره مبارزه با مواد مخدر در ژوهانسبورگ، آفریقای جنوبی، فروخت و تحویل داد.
براساس ادعای مطرحشده در شکایت، مذاکرات ظاهر قدیر پس از تحویل محموله آزمایشی ادامه یافت و دو طرف درباره فروش صدها کیلوگرم هروئین و متآمفتامین گفتگو کردند.
این مذاکرات تنها به مواد مخدر محدود نبود و تأمین صدها قبضه سلاح سنگین و تجهیزات نظامی را نیز شامل میشد. نیروی مخفی اداره مبارزه با مواد مخدر به قدیر گفته بود که سازمان قاچاق مواد مخدر قصد دارد از این تسلیحات برای محافظت از فعالیتهای قاچاق خود در برابر اقدامات دولت ایالات متحده استفاده کند.
براساس اطلاعیه وزارت دادگستری آمریکا، تسلیحاتی که ظاهر قدیر با تأمین آنها موافقت کرده بود، شامل مسلسلهای سنگین، تفنگهای تهاجمی، سلاحهای تکتیرانداز، نارنجکاندازها، تپانچهها و نارنجکهای دستی بود.
دادستانهای آمریکایی گفتند که قدیر پس از دریافت فهرست تسلیحات، قیمت هر سلاح را به نیروی مخفی ارائه کرد. براساس این فهرست، قیمت یک تفنگ تکتیرانداز ۱۱ هزار و ۵۷۹ دلار، یک نوع مسلسل ۹ هزار و ۶۷۰ دلار و یک جعبه حاوی ۱۰ نارنجک یک هزار و ۷۷۰ دلار تعیین شده بود.
تاد بلانش، سرپرست دادستانی کل ایالات متحده، گفت: «عبدالظاهر قدیر در حالی که خود را رهبر سیاسی افغانستان معرفی میکرد، یک شبکه جنایی را رهبری میکرد که در زمینه مواد مخدر خطرناک و اعتیادآور و تسلیحات سنگین فعالیت داشت.»
او افزود: «اداره مبارزه با مواد مخدر تحقیقاتی را رهبری کرد که به فعالیتهای مجرمانه و جسورانه قدیر پایان داد و اکنون او در ایالات متحده با عدالت روبهرو خواهد شد.»
براساس اطلاعات وزارت دادگستری آمریکا، ظاهر قدیر در آوریل ۲۰۲۵ برای شرکت در نشستی به نایروبی سفر کرد. او تصور میکرد افرادی که در این نشست حضور دارند اعضای سازمان بینالمللی قاچاق مواد مخدرند و قرار بود مواد مخدر و تسلیحات مورد توافق را در اختیار آنان قرار دهد.
با این حال، افرادی که در این نشست حضور داشتند نیروهای مخفی اداره مبارزه با مواد مخدر آمریکا بودند. مأموران اجرای قانون کنیا بلافاصله پس از پایان نشست، ظاهر قدیر را بازداشت کردند.
جی کلیتون، دادستان ایالات متحده گفته است: «عبدالظاهر قدیر، مقام بلندپایه پیشین دولت افغانستان، همزمان نقش دیگری نیز به عنوان قاچاقچی بینالمللی مواد مخدر در مقیاس وسیع و تسلیحات نظامی داشت.»
ظاهر قدیر به توطئه برای واردات مواد مخدر به ایالات متحده متهم شده است؛ اتهامی که اگر اثبات شود، حداقل ۱۰ سال زندان و حداکثر حبس ابد در پی دارد.
او همچنین به استفاده، حمل و در اختیار داشتن مسلسلها و تجهیزات تخریبی در ارتباط با توطئه برای واردات مواد مخدر متهم شده است. براساس قوانین ایالات متحده، بخشی از این اتهامها حداقل ۳۰ سال زندان و حداکثر حبس ابد را در پی دارد.
ظاهر قدیر از چهرههای بانفوذ سیاسی در شرق افغانستان و از منتقدان محمد اشرف غنی، رئیسجمهور پیشین این کشور، بود. او همچنین شماری نیروی مسلح در اختیار داشت و تصاویری از او منتشر شده است که وی را در میان جنگافزارها نشان میدهد. قدیر از چهرههای فعال در مبارزه با شاخه خراسان دولت اسلامی (داعش) در شرق افغانستان نیز به شمار میرفت.
افغانها در صدر آمار بازداشت پناهجویان بدون مدرک در ترکیه
آمار رسمی ترکیه نشان میدهد افغانها با 19 هزار و 574 نفر، بیشترین پناهجویان بازداشتشده در این کشور هستند.
به گزارش خبرگزاری تسنیم، اداره مهاجرت ترکیه اعلام کرد پلیس این کشور در شش ماه نخست سال جاری میلادی، 19 هزار و 574 پناهجوی افغان را به دلیل نداشتن مدارک اقامت در سراسر این کشور بازداشت کرده است.
بر اساس آمار منتشرشده، در مجموع حدود 70 هزار پناهجوی بدون مدرک از کشورهای مختلف در نیمه نخست سال جاری در ترکیه بازداشت شدهاند که شهروندان افغانستان بیشترین شمار بازداشتشدگان را تشکیل میدهند.
پس از افغانستان، شهروندان سوریه، ازبکستان، ترکمنستان، مراکش، عراق، مصر، سودان و یمن، به ترتیب بیشترین شمار پناهجویان بازداشتشده در ترکیه را به خود اختصاص دادهاند.
اداره مهاجرت ترکیه درباره سرنوشت افراد بازداشتشده و شمار اخراجشدگان جزئیاتی منتشر نکرده است. این نهاد همچنین اعلام کرد که در همین مدت بیش از شش هزار نفر نیز به اتهام قاچاق انسان بازداشت شدهاند.
پلیس و گارد ساحلی ترکیه در سالهای اخیر بهطور مداوم عملیات بازداشت و اخراج پناهجویان بدون مدرک، بهویژه شهروندان افغانستان، را اجرا کردهاند.
بر اساس گزارش سازمان ملل، ترکیه در پنج ماه نخست سال جاری میلادی بیش از 13 هزار پناهجوی افغان را به افغانستان اخراج کرده است.
برآورد تازه طالبان: جمعیت افغانستان از مرز ۳۷ میلیون نفر گذشت
اداره آمار و اطلاعات طالبان به مناسبت روز جهانی جمعیت اعلام کرد که بر اساس برآورد سال ۱۴۰۵ خورشیدی، جمعیت افغانستان به ۳۷.۲ میلیون نفر افزایش یافته است؛ آماری که نشان میدهد کابل با حدود ۶.۴ میلیون نفر همچنان پرجمعیتترین ولایت کشور است.
به گزارش ایراف، اداره آمار و اطلاعات طالبان امروز(شنبه، ۲۰ تیر) گزارش تازهای از وضعیت جمعیت افغانستان منتشر کرد.
بر اساس این برآورد، جمعیت کشور در سال ۱۴۰۵ خورشیدی به ۳۷.۲ میلیون نفر رسیده است؛ رقمی که نسبت به سال گذشته با رشد ۲.۲ درصدی، حدود ۸۰۰ هزار نفر افزایش را نشان میدهد.
طبق این آمار، ۵۱ درصد جمعیت افغانستان مردان و ۴۹ درصد زنان هستند.
همچنین، ساختار سکونت جمعیت کشور به این ترتیب اعلام شده است:
– حدود ۷۰ درصد معادل ۲۶ میلیون نفر در مناطق روستایی زندگی میکنند.
– نزدیک به ۹.۸ میلیون نفر (۲۶ درصد) در شهرها ساکن هستند.
– حدود ۱.۵ میلیون نفر (۴ درصد) جمعیت کوچیها را تشکیل میدهند.
در میان ولایتها، کابل با جمعیتی نزدیک به ۶.۴ میلیون نفر در صدر قرار دارد؛ که شامل ۳.۳ میلیون مرد و ۳.۱ میلیون زن است.
پس از آن، ولایت هرات با حدود ۲.۴ میلیون نفر در جایگاه دوم قرار دارد؛ از این میان، ۱.۲۳ میلیون نفر مرد و ۱.۲ میلیون نفر زن هستند.
اداره آمار و اطلاعات طالبان تأکید کرده است که این آمار به مناسبت روز جهانی جمعیت منتشر شده و هدف آن، جلب توجه به روندهای جمعیتی و ضرورت برنامهریزی دقیق برای آینده کشور است.
هشدار سازمان ملل درباره بحران کمکها برای زنان افغانستان
سازمان ملل اعلام کرد کاهش کمکها، خدمات حیاتی برای زنان و دختران افغانستان را با خطر جدی روبهرو کرده است.
به گزارش دفت خبرگزاری تسنیم، بخش زنان سازمان ملل هشدار داده است که کاهش چشمگیر کمکهای بینالمللی، توان سازمانهای حامی زنان در افغانستان را کاهش داده و دسترسی زنان و دختران به خدمات اساسی را تهدید میکند.
این نهاد در گزارشی با عنوان «فراتر از نقطه فروپاشی» اعلام کرده است که از آغاز سال 2025 تاکنون، حدود یک میلیون زن و دختر در 52 کشور بحرانزده، از جمله افغانستان، خدمات حیاتی را از دست دادهاند.
بر اساس این گزارش، 84 درصد سازمانهای زنان در کشورهای بحرانزده با افزایش تقاضا برای خدمات روبهرو شدهاند، اما نزدیک به 90 درصد این نهادها گفتهاند که به دلیل کاهش منابع مالی، دیگر توان پاسخگویی به همه نیازها را ندارند.
در افغانستان، این کمبود بودجه در شرایطی رخ میدهد که زنان و دختران پیش از این نیز با محدودیتهای گسترده در زمینه آموزش، کار و مشارکت اجتماعی روبهرو هستند. نهاد زنان سازمان ملل گفته است که محدودیتهای اعمالشده بر زنان افغان و کاهش کمکهای خارجی، بحران حقوق زنان در این کشور را تشدید کرده است.
گزارش سازمان ملل هشدار داده است که ادامه کاهش حمایت مالی میتواند فعالیت سازمانهای زنانه را که در زمینه حمایت از زنان آسیبپذیر، خدمات بهداشتی و درمانی، حمایت روانی، آموزش و کمکهای بشردوستانه فعالیت دارند، با خطر تعطیلی مواجه کند.
سازمان ملل پیشتر نیز درباره پیامدهای کاهش بودجه بشردوستانه در افغانستان هشدار داده و گفته بود که کمبود منابع، ارائه خدمات حیاتی به زنان، بهویژه در مناطق دورافتاده، را دشوارتر کرده است.
پس از بازگشت طالبان به قدرت در سال 2021، زنان و دختران افغانستان با محدودیتهای گسترده در آموزش، اشتغال مواجه شدهاند. دختران از آموزش متوسطه و دانشگاه تاکنون محروم شدهاند و بسیاری از زنان نیز از کار در شماری از نهادها و بخشهای عمومی منع شدهاند.
همزمان با افزایش نیازهای بشردوستانه در افغانستان، کاهش کمکهای جهانی فشار بیشتری بر سازمانهای امدادرسان وارد کرده است. سازمان ملل میگوید زنان و دختران از جمله گروههایی هستند که بیشترین آسیب را از کاهش این کمکها متحمل میشوند، زیرا بسیاری از خدمات حمایتی برای آنان به فعالیت همین نهادها وابسته است.
هشدار سازمان ملل همزمان با پایان ضربالاجل اسلامآباد؛ موج جدید اخراج پناهجویان افغان از پاکستان آغاز شد
کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل متحد (UNHCR) با ابراز نگرانی شدید از آغاز موج جدید اخراج پناهجویان افغان از پاکستان، خواستار توقف فوری روند بازگشتهای اجباری و رعایت هنجارهای بینالمللی حقوق بشر شد.
به گزارش ایراف، همزمان با پایان ضربالاجل رسمی دولت پاکستان در ۱۰ جولای (۱۹ سرطان ۱۴۰۵) برای خروج اتباع پناهجوی افغان، گزارشهای میدانی از گذرگاههای مرزی دو کشور نشان میدهد که شمار بازگشتکنندگان اجباری و تحت فشار به طور چشمگیری جهش یافته است.
افزایش ۳ برابری آمار خروج پناهجویان در مرزها
به گزارش رسانههای منطقهای، مقامات محلی پاکستان در گذرگاه ترانزیتی «حمزه بابا» واقع در لندیکوتل اعلام کردهاند که پس از پایان موعد مقرر دولتی، آمار بازگشت روزانه شهروندان افغان از مرز به بیش از ۱۰ هزار نفر در روز رسیده است؛ رقمی که نسبت به دو ماه گذشته (می و ژوئن)، افزایشی نزدیک به سه برابر را نشان میدهد.
مقامهای مرزی در لندیکوتل و تورخم تأکید کردهاند که هراس گسترده از بازداشت، توقیف اموال و رفتارهای قهری نهادهای امنیتی پاکستان باعث شده است تا هزاران افغان (حتی برخی افراد دارای مدارک قانونی) به سمت مرزها حرکت کنند.
نگرانی ویژه سازمان ملل از وضعیت زنان و گروههای آسیبپذیر
«قیصر خان آفریدی» سخنگوی کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل در پاکستان، با تاکید بر اینکه هیچ پناهجویی نباید به کشوری بازگردانده شود که جان یا آزادی او در خطر است، اظهار داشت: «سازمان ملل بهطور ویژه نگران وضعیت زنان است که مجبور به بازگشت به افغانستان میشوند؛ جایی که حقوق بشر و دسترسی آنان به بسترهای اولیه زندگی با خطرات جدی مواجه است.»
این نهاد بینالمللی با ارسال درخواستی رسمی به اسلامآباد، خواستار مستثنا شدن گروههای آسیبپذیر از جمله زنان سرپرست خانواده، دختران دانشآموز و دانشجو، خبرنگاران، اقلیتهای قومی و فعالان مدنی از طرح اخراج اجباری شد و تاکید کرد که هرگونه بازگشت باید «داوطلبانه، امن و با حفظ کرامت انسانی» انجام گیرد.
اقدام اخیر اسلامآباد در اجرای فاز جدید طرح خروج اتباع، در ادامه سیاستهای سختگیرانهای است که از اواخر سال ۲۰۲۳ کلید خورده و ابعاد آن به شرح زیر است:
۱. کارنامه طرح اخراج اجباری از اواخر ۲۰۲۳:
دولت پاکستان از نوامبر ۲۰۲۳ فاز نخست طرح موسوم به «برنامه بازگرداندن اتباع خارجی فاقد مدرک» را تصویب و عملیاتی کرد. بر اساس آمارهای رسمی سازمان ملل، از آغاز اجرای این طرح تاکنون، حدود ۲ میلیون و ۵۶۰ هزار شهروند افغان به کشورشان بازگردانده شدهاند که از این میان، حدود ۲۶۰ هزار نفر به طور مستقیم و با احکام قضایی و اداری اخراج شدهاند.
۲. وضعیت فعلی پناهجویان در پاکستان:
علیرغم اخراجهای گسترده ماههای گذشته، تخمین زده میشود که کماکان نزدیک به ۹۰۰ هزار پناهجوی افغان (شامل دارندگان کارتهای اقامت موقت ثبتنام پناهندگان و متقاضیان جدید پناهندگی) در ایالتهای مختلف پاکستان بهویژه خیبرپختونخوا و بلوچستان حضور دارند که با پایان ضربالاجل ۱۰ جولای، سرنوشت اقامتی آنان در هالهای از ابهام قرار گرفته است.
۳. اهداف سیاسی و امنیتی اسلامآباد:
دولت پاکستان همواره فشارهای اقتصادی ناشی از میزبانی، ناهنجاریهای امنیتی و ادعای استفاده از خاک افغانستان توسط گروههای شبهنظامی (نظیر تحریک طالبان پاکستان – TTP) را به عنوان اهرمهای توجیهی برای فشار بر جامعه مهاجران افغان و دگرگونی در قواعد دیپلماسی همسایگی با کابل به کار بسته است؛ موضوعی که حکومت سرپرست افغانستان آن را رد کرده و اخراجها را ابزاری برای فشار سیاسی میداند.
آیا غیبت مجتبی خامنهای تکرار روایت ملا عمر است؟
افغانستان انترنیشنل : چهار ماه پس از حملات ایالات متحده و اسرائیل که به کشته شدن علی خامنهای و شماری از اعضای خانوادهاش انجامید، مجتبی خامنهای همچنان از انظار عمومی پنهان است.
هرچند انتظار میرفت او در نهایت در مراسم تشییع و خاکسپاری پدرش حضور یابد، اما غیبتش بار دیگر به موج گمانهزنیها درباره سرنوشت و وضعیت او دامن زده است.
در این چهار ماه، اگرچه پیامهایی به نام او صادر شده، اما هیچ تصویر تازه، ویدیو، پیام صوتی یا دیدار قابل تائیدی از رهبر جدید جمهوری اسلامی منتشر نشده است. از سوی دیگر، تا کنون مدرک معتبری نیز که اثباتکننده کشته شدن او باشد، در دست نیست. در واقع، شواهد علنیِ کافی برای سنجش وضعیت جسمانی، توانایی او در اداره کشور و حتی تائید اصالت پیامهای منسوب به وی وجود ندارد.
این وضعیت برای شهروندان افغانستان ناآشنا نیست؛ غیبت طولانیمدت مجتبی خامنهای، یادآور دوران ملا عمر، رهبر پیشین طالبان است که این گروه مرگ او را بیش از دو سال پنهان نگه داشت. طالبان بعدها اعتراف کرد که ملا عمر در ۳ ثور ۱۳۹۲ درگذشته بود، اما خبر مرگ او را تا سرطان ۱۳۹۴ مخفی کرده بود.
طالبان در آن زمان این تصمیم را اقدامی نظامی در مرحله حساس جنگ توصیف کرد.
حتا طالبان در ۲۴ سرطان ۱۳۹۴ پیامی منتسب به ملاعمر منتشر کرد که در این پیام از مذاکرات صلح حمایت میکرد.
روزی که این پیام ملا عمر منتشر شد، ۸۱۳ روز از مرگ او گذشته بود.
همچنان افغانستان نزدیک به پنج سال است با فرمانهای رهبری اداره میشود که چهرهاش دیده نشده و خبر سفرها، نشستها و تصمیمهای او از زبان حلقهای محدود در قندهار منتشر میشود.
جای خالی مجتبی در مراسمی که همه منتظرش بودند
به نظر میرسید که مراسم تشییع و دفن علی خامنهای مهمترین فرصت برای پایان دادن به شایعهها در مورد وضعیت او بود.
سه پسر علی خامنهای، مصطفی، میثم و مسعود، کنار تابوت پدرشان ظاهر شدند اما مجتبی خامنهای که پس از کشتهشدن پدرش رهبر جمهوری اسلامی معرفی شده، نیامد.
فقط تصویر او در دست شرکت کنندگان دیده میشد.
این مراسم برای مجتبی خامنهای از این جهت اهمیت داشت که پدر، همسر و چند عضو خانواده او دفن میشدند.
حضور سه برادر او نشان داد که حکومت دستکم برای ظاهرشدن برخی اعضای خانواده راهی امن پیدا کرده بود.
رویترز پس از دفن علی خامنهای در ۹ جولای نوشت که حضور مجتبی خامنهای همچنان برای مردم ایران یک معما است. این خبرگزاری این سوال را مطرح کرد که از آغاز جنگ تاکنون چرا هیچ تصویر، ویدیو یا صدای تازهای از او منتشر نشده است.
چهار ماه پیام مکتوب، بدون یک صدای تازه
دفتر رهبر جمهوری اسلامی چند پیام مکتوب تا اکنون نام او منتشر کرده است.
پیام نوروزی و موضعگیریهای مربوط به جنگ، تنگه هرمز و پایگاههای امریکا در منطقه از این جمله بودند. با این حال، مواضع اصلی ایران درباره جنگ، مذاکرات، آتشبس و سیاست خارجی بیشتر از زبان مقامهای دیگر بیان شد.
دستگاه جمهوری اسلامی مجتبی خامنهای را زنده و رهبر کشور معرفی میکند.
مردم و رسانهها نمیتوانند تشخیص دهند که او شخصا متن را نوشته، خوانده، تایید کرده یا در جریان انتشار آن بوده است یا نه.
روایت جراحت چگونه تغییر کرد؟
یکی از مهمترین مواردی که منجر به ایجاد ابهام شده، تغییر روایتها درباره شدت جراحت مجتبی خامنهای است.
در ۲۰ حوت ۱۴۰۴، یک مقام ایرانی به رویترز گفت که مجتبی خامنهای «جراحت سطحی» برداشته، اما فعال است و به کار خود ادامه میدهد.
یک ماه بعد اما روایت کاملا متفاوتی منتشر شد.
سه منبع نزدیک به حلقه مجتبی خامنهای به رویترز گفتند که صورت او در حمله آسیب جدی دیده و یک یا هر دو پایش بهشدت زخمی شده است. به گفته این منابع، جراحت صورت او ظاهرش را تغییر داده، اما وضعیت ذهنیاش خوب است و از طریق تماس صوتی در نشستهای مهم شرکت میکند.
تلویزیون دولتی ایران پس از انتخاب مجتبی خامنهای به عنوان رهبر، او را «جانباز» خواند. این واژه معمولا برای فردی به کار میرود که در جنگ جراحت جدی برداشته است.
یک منبع نزدیک به او در ۲۲ حمل سال جاری به رویترز گفته بود که احتمالا ظرف یک یا دو ماه تصویر مجتبی خامنهای منتشر میشود و شاید او در انظار عمومی ظاهر شود. اکنون نزدیک به سه ماه، از آن زمان گذشته است.
چه شواهدی زندهبودن او را تقویت میکند؟
قویترین شواهد درباره زندهبودن مجتبی خامنهای از منابع نزدیک به حلقه قدرت در تهران بلند شده است. مقامهای ایرانی معمولا دیده نشدن مجتبی خامنهای را با استدلال امنیتی پیوند میدهند.
میگویند که نباید محل استقرار او افشا شود و اسرائیل و امریکا نباید بدانند او کجاست.
پیامهای پیدرپی دفتر او، ادامه بیعت نهادهای حکومتی و رفتار دستگاه رسمی ایران نیز این فرضیه را مطرح میکند که او زنده است.
رئیسجمهور ایران مسعود پزشکیان نیز گفت که دیداری طولانی با مجتبی خامنهای داشته است.
ولی هیچیک از این استدلالها نتوانسته است که به شایعات درباره وضعیت مجتبی خامنهای به ویژه در متن جامعه ایران پایان دهد. به این معنا که عدم تلاش جمهوری اسلامی برای ارایه سندی برای پایان دادن به این شایعات، روایت زنده بودن و یا زنده نبودن مجتبی خامنهای را تقویت کرده است.
در نظام جمهوری اسلامی، رهبر باید در مسائل اساسی کشور حرف آخر را بزند. او فرمانده نیروهای مسلح است و بر سپاه، دستگاه قضایی، رسانه دولتی و نهادهای مهم دیگر نفوذ مستقیم دارد.
به نظر میرسد اگر جمهوری اسلامی در هفتههای پیش رو تصویر، صدای تازه یا مدرک قابل بررسی دیگری از مجتبی خامنهای منتشر نکند، ابهام درباره وضعیت او را بیشتر خواهد ساخت.
Copyright ©ariaye 2002_2026
استفاده از مطالب آريا
يی با ذکر ماخذ آزاد است