منابع مطلع میگویند که محمد یعقوب مجاهد، سرپرست وزارت دفاع طالبان، در سفر اخیر خود به مسکو توانسته است موافقت روسیه برای تحویل تجهیزات پیشرفته دفاع هوایی و بخشی از تسلیحات نظامی را نهایی کند؛ توافقی که همکاریهای دفاعی دو طرف را وارد مرحله رسمی میسازد.
به گزارش ایراف، یک منبع معتبر به بیبیسی گفته است که محمد یعقوب مجاهد، سرپرست وزارت دفاع طالبان، در جریان سفر اخیر خود به روسیه موفق شده است تعهد مسکو برای تحویل تجهیزات پیشرفته دفاع هوایی به کابل را قطعی کند.
این منبع تأکید کرده که گفتوگوهای اولیه پیشتر انجام شده بود و در این سفر، اقدامات عملی برای اجرای توافقات آغاز شده است.
به گفته منابع، هنوز مشخص نیست که این توافق صرفاً شامل سامانههای دفاع هوایی است یا تسلیحات هجومی هوایی از جمله پهپادها را نیز در بر میگیرد؛ اما تأکید شده که سند امضاشده شامل تجهیزات زمینی و آموزش نیروهای طالبان نیز هست.
این توافقنامه در مسکو و در حضور سرگئی شویگو، مشاور شورای امنیت ملی روسیه، و ملا محمد یعقوب مجاهد امضا شده است.
یک منبع در وزارت دفاع طالبان نیز اعلام کرده که این سند، تفاهمهای پیشین دو طرف در حوزه دفاعی را رسمیت میبخشد.
یعقوب مجاهد سهشنبه برای شرکت در یک نشست امنیتی بینالمللی راهی مسکو شد.
منابع طالبان گفتهاند تدارکات این سفر از مدتها قبل انجام شده بود و حتی هیئتی برای آمادهسازی مقدمات به روسیه اعزام شده بود.
او در دیدار با شویگو گفته است: «روسیه کشوری مهم در منطقه و جهان است و تعامل با فدراسیون روسیه برای ما اهمیت ویژهای دارد. امیدواریم این روابط بیش از پیش گسترده و همهجانبه شود.»
روسیه تنها کشوری است که حکومت طالبان را به رسمیت شناخته و پس از تحولات ۲۰۲۱ سفارت خود را در کابل تعطیل نکرد.
مسکو همچنین در سال ۲۰۲۲ اولین توافقنامه اقتصادی بینالمللی را با طالبان امضا کرد که شامل تأمین بخشی از نفت، گاز و گندم افغانستان بود.
با وجود این همکاریها، مقامهای روسیه و کشورهای آسیای مرکزی بارها نسبت به فعالیت گروههای تندرو در افغانستان ابراز نگرانی کردهاند.
یعقوب مجاهد در واکنش گفته است: «ما در سرکوب شبکههای فتنهگر دستاوردهای مهمی داشتهایم.»
ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، پیشتر حفظ رابطه با طالبان را برای مدیریت وضعیت افغانستان «ضروری» دانسته و تأکید کرده بود که هیچ کشوری بدون ارتباط با رهبری فعلی کابل نمیتواند بر تحولات افغانستان اثرگذار باشد.
سرگئی شویگو نیز اخیراً گفته بود که روسیه در حال ایجاد «شراکت کامل» با طالبان است و دیگر کشورهای منطقه را نیز به همکاری با کابل تشویق میکند.
این نخستین توافق رسمی طالبان در حوزه دفاعی پس از تنشهای اخیر با پاکستان و آشکار شدن آسیبپذیری افغانستان در بخش دفاع هوایی است.
منابع میگویند این توافق میتواند توان دفاعی طالبان را به شکل قابل توجهی تقویت کند.
یعقوب مجاهد همچنین در حاشیه سفر خود با جمعی از افغانهای مقیم مسکو دیدار کرده است.
تحکیم مناسبات نظامی روسیه و طالبان؛ مذاکرات پدافندی ملا یعقوب و معاون وزیر دفاع روسیه
وزارت دفاع روسیه از دیدار و گفتوگوی راهبردی معاون وزیر دفاع این کشور با وزیر دفاع طالبان پیرامون موازنه امنیتی آسیای مرکزی و توسعه کانالهای همکاری نظامی دوجانبه خبر داد.
به گزارش ایراف، واسیلی اوسماکوف، معاون وزیر دفاع فدراسیون روسیه در مسکو با محمد یعقوب، وزیر دفاع طالبان دیدار و رایزنی کرد. بر اساس بیانیه رسمی منتشر شده از سوی وزارت دفاع روسیه، در جریان این نشست دیپلماتیک-نظامی، طرفین به صورت مبسوط در خصوص چالشهای منبعث از امنیت منطقهای در حوزههای ژئوپلیتیک آسیای مرکزی و جنوبی تبادل نظر کردند. مسکو این گفتگوها را گامی در جهت بررسی چشمانداز همکاریهای نظامی دوجانبه در زمینههای مورد علاقه مشترک توصیف کرده است.
حضور ارشدترین مقام نظامی طالبان در مسکو و گفتوگو با مقامات بلندپایه وزارت دفاع روسیه، نشاندهنده چرخش آشکار کابل به سمت قطبهای قدرت منطقهای برای کسب مشروعیت دوفاکتو و تحکیم پایههای دفاعی است. وزارت دفاع طالبان که پیش از این نیز از تمایل خود برای نوسازی ارتش و دریافت تجهیزات پیشرفته سخن گفته بود، اکنون روسیه را به عنوان یک شریک استراتژیک در حوزه پدافندی و مهار تهدیدات مشترک ارزیابی میکند.
این تحرکات نظامی در شرایطی صورت میگیرد که ساختار سیاسی کابل به دلیل تداوم تنشهای مرزی شدید با پاکستان در خط دیورند و بنبستهای مداوم دیپلماتیک با غرب، بیش از هر زمان دیگری به ایجاد یک حاشیه امنیت پایدار در مرزهای شمالی خود نیازمند است.
از سوی دیگر، بیانیه وزارت دفاع روسیه درباره تمرکز این دیدار بر «امنیت آسیای مرکزی»، پالس مستقیمی از دغدغههای امنیتی کرملین در قبال سرریز احتمالی ناامنی از خاک افغانستان است. مسکو و متحدانش در سازمان پیمان امنیت جمعی (CSTO) همواره نگران تحرکات شاخه خراسان داعش و نفوذ عناصر افراطی به جمهوریهای آسیای میانه بودهاند.
کارشناسان معتقدند مسکو با ورود به فاز گفتوگوهای مستقیم نظامی با وزیر دفاع طالبان، در تلاش است تا تضمینهای عملی و میدانی محکمی را از کابل جهت کنترل مرزهای مشترک با تاجیکستان و سرکوب هستههای تروریسم تکفیری دریافت کند. این دکترین عملگرایانه، وزن سیاسی و دفاعی طالبان را در معادلات پسا بحران منطقه به شدت افزایش میدهد.
با این حال، روایت گزارشهای بینالمللی با ادعاهای کابل فاصله دارد؛ چرا که شورای امنیت سازمان ملل پیش از این در گزارشی نگرانکننده از ایجاد «مدارس انتحاری» و آموزشهای ایدئولوژیک داعش خراسان در افغانستان پرده برداشته بود. افزون بر این، آندری بلوسوف، وزیر دفاع روسیه نیز اخیراً با ناپایدار خواندن وضعیت افغانستان، این کشور را منبع تهدیدهای تروریسم فراملی دانست و نسبت به فعالیت گروهکهای رادیکال نظیر جنبش اسلامی ازبکستان و انصارالله تاجیکستان ابراز نگرانی کرد.
کارشناسان معتقدند مسکو با ورود به فاز گفتوگوهای مستقیم نظامی با وزیر دفاع طالبان، در تلاش است تا تضمینهای عملی و میدانی محکمی را از کابل جهت کنترل مرزهای مشترک با تاجیکستان و سرکوب هستههای تروریسم تکفیری دریافت کند. این دکترین عملگرایانه، وزن سیاسی و دفاعی طالبان را در معادلات پسا بحران منطقه به شدت افزایش میدهد.
تداوم تماسهای امنیتی میان مسکو و طالبان در روزهای اخیر با امضای یک توافقنامه جدید در حوزه همکاریهای نظامی-فنی همراه بوده است؛ سندی که محرمانه ماندن مفاد آن، بستر را برای گمانهزنیهای گوناگون رسانههای غربی فراهم ساخت. برخی رسانههای اروپایی بدون ارائه شواهد متقن و با اتکا به فرضیهسازی، عدم انتشار متن توافق را «سیگنالی خطرناک» تعبیر کرده و احتمال اعزام نیروهای طالبان به جبهههای جنگ اوکراین را مطرح کردهاند؛ فرضیهای که تاکنون از سوی هیچیک از طرفین تایید یا تکذیب نشده است.
با وجود این ابهامات و فضاسازیهای فرامنطقهای، دیدار اخیر واسیلی اوسماکوف و یعقوب مجاهد نشان داد که مسکو مصمم است با ایجاد سازوکارهای مشترک امنیتی، تهدیدهای مرزی را مدیریت و نفوذ خود را در آسیای مرکزی تثبیت کند؛ راهبردی که در نقطه مقابل، طالبان نیز امیدوار است از کانال آن به تقویت ساختار دفاعی و توسعه مشروعیت منطقهای خود دست یابد.
به گزارش خبرگزاری تسنیم، «محمد یعقوب مجاهد»، وزیر دفاع حکومت طالبان با اشاره به توافقنامه امضا شده با روسیه تأکید کرد این سند یک توافقنامه همکاری فنی-نظامی است و نباید بهعنوان یک پیمان دفاعی یا امنیتی تلقی شود. کارهای عملی این توافقنامه در روزهای آینده آغاز میشود و روی آن بحثها صورت میگیرد تا بتوانیم به آن شکل عملی بدهیم.
وزیر دفاع حکومت طالبان تصریح کرد هدف اصلی این توافقنامه ارتقا ظرفیتهای فنی و استفاده بهتر از تجهیزات نظامی ساخت روسیه در افغانستان است.
وی تأکید کرد بخش قابل توجهی از تجهیزات نظامی افغانستان، از جمله هواپیماها، بالگردها و برخی جنگافزارها، ساخت روسیه بوده و برای ترمیم، نگهداری و توسعه آن به همکاریهای فنی روسیه نیاز است.
ملا یعقوب همچنین خاطرنشان کرد سیاست هیئت حاکمه افغانستان مبتنی بر عدم تهدید دیگر کشورها است و پیشرفتهای نظامی افغانستان در راستای تأمین امنیت و ثبات منطقه صورت میگیرد.
وزیر دفاع حکومت طالبان در ادامه گفت که منافع ملی افغانستان در اولویت قرار دارد و هیچ توافقی برخلاف منافع کشور امضا نخواهد شد.
وی در بخش دیگری از سخنانش درباره پیامدهای این توافقنامه و افزایش توانمندیهای دفاعی افغانستان تصریح کرد: چند ماه قبل پاکستان با جرأت میتوانست بخشهایی از افغانستان را بمباران کند، اما ما تلاش داریم در آینده نزدیک شرایطی فراهم شود که دیگر کسی چنین جرأتی نداشته باشد.
طالبان پس از توافق نظامی با مسکو: آماده همکاری دفاعی با سایر کشورها هستیم
سرپرست وزارت دفاع افغانستان پس از امضای توافقنامه فنی ـ نظامی با روسیه، اعلام کرد که این همکاری علیه هیچ کشور دیگری نیست و کابل در صورت تمایل سایر کشورها نیز برای امضای توافقنامههای مشابه دفاعی و امنیتی، آماده گفتوگو و همکاری است.
به گزارش ایرنا، ذبیحالله مجاهد سخنگوی حکومت سرپرست افغانستان در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس (توییتر سابق) به نقل از محمد یعقوب مجاهد نوشت که توافقنامه فنی ـ نظامی اخیر با مسکو با هدف حفظ امنیت و تقویت توان دفاعی افغانستان امضا شده است.
وی افزود: این توافقنامه علیه هیچ کشور دیگری نیست، بلکه برای تامین امنیت و دفاع از افغانستان انجام شده است.
سخنگوی حکومت سرپرست افغانستان همچنین به نقل از مجاهد ، تصریح کرد که اگر کشورهای دیگر نیز خواهان امضای توافقنامههای مشابه با افغانستان باشند، کابل آماده گفتوگو و بررسی زمینههای همکاری خواهد بود.
روسیه و افغانستان در روزهای اخیر توافقنامهای در حوزه همکاریهای فنی و نظامی امضا کردند؛ اقدامی که با واکنشها و گمانهزنیهایی درباره پیامدهای امنیتی آن در منطقه همراه شده است.
العربی الجدید در گزارشی تحلیلی نوشت که همکاری نظامی تازه میان روسیه و طالبان، که شامل پشتیبانی مسکو در حوزه دفاع هوایی و تسلیحات پیشرفته است، شکاف راهبردی طالبان در برابر نیروی هوایی پاکستان را پر کرده و اسلامآباد را غافلگیر کرده است؛ تحولی که با اظهارات اخیر سرپرست وزارت دفاع طالبان در کابل نیز همخوانی دارد.
به گزارش ایراف، روزنامه العربی الجدید در گزارشی نوشت که روابط میان حکومت طالبان و روسیه طی ماههای اخیر وارد مرحلهای تازه شده است، اما سفر ملا محمد یعقوب مجاهد، سرپرست وزارت دفاع طالبان، به مسکو در ۲۷ می و امضای یک توافقنامه رسمی همکاری نظامی و فنی، نقطه عطف این روند به شمار میرود.
این رسانه تأکید میکند که این توافق در شرایطی امضا شده که تنشهای کابل و اسلامآباد به بالاترین سطح طی سالهای اخیر رسیده و چشمانداز امنیتی منطقه دستخوش تغییرات جدی شده است.
العربی الجدید این تحول را «یک تغییر کیفی» در روابط دو طرف توصیف کرده و نوشته است که مسکو از سطح تماسهای سیاسی محدود عبور کرده و وارد همکاری نظامی مستقیم با طالبان شده است؛ اقدامی که پیامدهای آن فراتر از افغانستان و در سطح منطقه قابل توجه خواهد بود.
به نوشته العربی الجدید، اگرچه کابل و مسکو هنوز جزئیات رسمی توافق را منتشر نکردهاند، اما یک منبع در وزارت دفاع طالبان به این رسانه گفته است که روسیه آماده ارائه سیستمهای دفاع هوایی، سلاحهای پیشرفته و تجهیزات لازم برای کنترل کامل حریم هوایی افغانستان است.
این منبع افزوده که طالبان علاوه بر پهپادهای موجود، درخواست پهپادهای پیشرفتهتر را نیز مطرح کرده است.
العربی الجدید این اقدام را «عبور مسکو از تعامل محدود» و ورود به «مشارکت نظامی مستقیم» توصیف کرده و نوشته است که این تصمیم پیامدهای راهبردی مهمی برای منطقه خواهد داشت.
العربی الجدید به نقل از کافیاتالله سرفراز، استاد دانشگاه افغانستان، مینویسد که سفر ملا یعقوب به مسکو «دستاوردی بزرگ» برای طالبان بوده است.
او گفته است که پاکستان تصور میکرد میتواند با اتکا به پوشش هوایی خود در مناطق حساسی مانند کریدور واخان یا ولایتهای کنر و نورستان دست بالا را داشته باشد، زیرا طالبان فاقد ابزار بازدارندگی هوایی بودند.
سرفراز تأکید کرده است: «اکنون این شکاف بسته شده است و ما بهزودی شاهد خبرهای مهمی از دهلینو و تهران خواهیم بود، زیرا آنها در آستانه به رسمیت شناختن حکومت طالبان قرار دارند.»
او این تحول را «شروعی مهم» دانسته اما تأکید کرده است که طالبان باید به کشورهای منطقه ثابت کنند که اقداماتشان تهدیدی برای امنیت دیگران نخواهد بود.
العربی الجدید در ادامه گزارش خود به نقل از نوید صدیقی، روزنامهنگار پاکستانی، مینویسد که دعوت رسمی مسکو از وزیر دفاع طالبان برای شرکت در نشست امنیتی روسیه «برای تصمیمگیرندگان پاکستانی غافلگیرکننده» بوده است. او گفته است که اسلامآباد انتظار نداشت روسیه اقدامی انجام دهد که «مغایر با منافع پاکستان» تلقی شود.
صدیقی افزوده است: «در درگیریهای اخیر، نیروی هوایی پاکستان بر تمام حریم هوایی افغانستان مسلط بود و هر زمان که میخواست حمله میکرد. طالبان که در جنگ زمینی مهارت دارند، در برابر نیروی هوایی پاکستان ناتوان بودند. اما اکنون مسکو برای پر کردن این خلأ وارد عمل شده است.»
او تأکید کرده که پس از این توافق، «کابل دیگر افغانستان سابق نیست» و ممکن است بتواند حریم هوایی خود را نه فقط در برابر پاکستان، بلکه حتی در برابر آمریکا نیز کنترل کند.
در همین زمینه، سرپرست وزارت دفاع طالبان پس از بازگشت از مسکو و هنگام ورود به فرودگاه کابل، در سخنانی که بازتاب گستردهای یافت، گفت: «پاکستان دیگر جرأت حمله به افغانستان را نخواهد داشت.»
این اظهارات که در رسانههای منطقهای نیز بازتاب یافت، از نگاه ناظران «پیامی آشکار» به اسلامآباد و تأییدی عملی بر تحلیل العربی الجدید درباره تغییر موازنه قدرت پس از توافق نظامی کابل–مسکو تلقی میشود.
به باور تحلیلگران، این سخنان نشان میدهد که طالبان توافق اخیر را نهتنها یک همکاری فنی، بلکه یک پشتوانه بازدارنده در برابر فشارهای پاکستان میدانند.
العربی الجدید یادآور میشود که طالبان از زمان بازگشت به قدرت در اوت ۲۰۲۱ تلاش کردهاند روابطی متوازن با روسیه، چین و ایران برقرار کنند.
روسیه نیز از نخستین کشورهایی بود که کانالهای ارتباطی خود با طالبان را حفظ کرد و امنیت افغانستان را بخشی از امنیت آسیای مرکزی دانست.
این رسانه به نقل از جوهر مسعود، روزنامهنگار پاکستانی، مینویسد که این توافق «هشداری جدی برای پاکستان» است.
او گفته است که طالبان پیش از درگیری اخیر نیز به دنبال حمایت نظامی بودند، اما تنش با پاکستان این روند را سرعت بخشید.
مسعود تأکید کرده است که پاکستان تصور میکرد روسیه بر اساس گزارشهای بینالمللی درباره احتمال تبدیل شدن افغانستان به پایگاه گروههای مسلح، از طالبان فاصله خواهد گرفت، اما «آنچه رخ داد برخلاف انتظار اسلامآباد بود».
العربی الجدید در جمعبندی گزارش خود مینویسد که آینده همکاری نظامی میان طالبان و روسیه به چند عامل بستگی دارد:
–
میزان تمایل روسیه برای ادامه حمایت نظامی
–
واکنش کشورهای منطقه، بهویژه پاکستان و چین
–
توان طالبان برای مدیریت توازن قدرت در منطقه
با این حال، این رسانه تأکید میکند که همکاری نظامی روسیه و طالبان دیگر یک احتمال سیاسی نیست، بلکه به شاخصی از مرحله جدید روابط منطقهای تبدیل شده است؛ مرحلهای که در آن طالبان تلاش میکنند موقعیت راهبردی خود را مستقل از هژمونی سنتی پاکستان بازتعریف کنند و از رقابت قدرتها برای نفوذ در آسیای مرکزی بهره ببرند.
چین از ابتدای سال ۲۰۲۵ به تنها «دارنده قلم» پرونده افغانستان در شورای امنیت تبدیل شده است؛ جایگاهی که شامل تدوین پیشنویس قطعنامهها و هدایت مذاکرات مربوط به افغانستان میشود و برای نخستینبار از اختیار کشورهای غیردائم خارج و به یک قدرت بزرگ واگذار شده است.
به گزارش ایراف، براساس گزارش تازه شورای امنیت، پس از پایان دوره عضویت ژاپن در پایان سال ۲۰۲۴، سه کشور چین، پاکستان و کره جنوبی برای بهدست گرفتن نقش «دارنده قلم» پرونده افغانستان وارد رقابت شدند.
این رقابت زمانی جدی شد که چین و پاکستان پیشنویس مشترکی برای تمدید مأموریت هیأت معاونت سازمان ملل در افغانستان ارائه کردند و تنها یک روز بعد، ایالات متحده همراه با کره جنوبی پیشنویس رقیب خود را منتشر کرد.
در نهایت، چین توانست این جایگاه را به دست بگیرد و از سال ۲۰۲۵ مسئولیت کامل مدیریت روندهای مرتبط با افغانستان در شورای امنیت را برعهده بگیرد.
با وجود اینکه چین اکنون مسئولیت اصلی تهیه پیشنویسها و هدایت مذاکرات را برعهده دارد، آمریکا همچنان ریاست کمیته تحریمهای ۱۹۸۸ را حفظ کرده است؛ کمیتهای که بر تحریمهای مرتبط با طالبان، از جمله مسدودسازی داراییها، ممنوعیت سفر و محدودیتهای تسلیحاتی نظارت میکند.
این کمیته در سال ۲۰۲۶ نیز با تصویب قطعنامه ۲۸۱۶ تمدید شده و همچنان یکی از ابزارهای مهم فشار جامعه جهانی بر طالبان به شمار میرود.
گزارش تأکید میکند که رقابت بر سر مدیریت پرونده افغانستان تنها یک موضوع اداری در شورای امنیت نیست، بلکه بازتابی از رقابت گستردهتر میان قدرتهای غربی از یکسو و چین و روسیه از سوی دیگر است.
به باور ناظران، قرار گرفتن چین در جایگاه دارنده قلم میتواند بر نحوه طرح مسائل افغانستان، از جمله تعامل با حکومت طالبان، تنظیم تحریمها و تعیین نقش کشورهای منطقه در مدیریت بحران افغانستان تأثیر بگذارد.
این تغییر همچنین میتواند مسیر آینده مأموریت سازمان ملل در افغانستان را تحت تأثیر قرار دهد و زمینه را برای افزایش نقش چین در تصمیمسازیهای مرتبط با این کشور فراهم کند.
این نخستینبار است که چین رهبری کامل یک پرونده مهم در شورای امنیت را برعهده میگیرد.
پکن در سالهای اخیر تلاش کرده است نقش فعالتری در افغانستان ایفا کند؛ از میانجیگریهای منطقهای گرفته تا تأکید بر مبارزه با گروههای تروریستی و حمایت از آزادسازی داراییهای بلوکهشده افغانستان.
اکنون با قرار گرفتن در جایگاه دارنده قلم، چین میتواند نقش پررنگتری در تعیین جهتگیری شورای امنیت در قبال افغانستان داشته باشد.
دبیرکل سازمان پیمان امنیت جمعی با ابراز نگرانی از وخامت اوضاع امنیتی در آسیای میانه، مناقشات مرزی میان پاکستان و طالبان را محرک اصلی ناامنیهای منطقهای برشمرد و بر اجرای برنامههای هدفمند جهت تحکیم مرزهای شمالی افغانستان تاکید کرد.
به گزارش ایراف، طلعتبیک ماسادیکوف، دبیرکل سازمان پیمان امنیت جمعی در جریان سخنرانی خود در مجمع بینالمللی امنیتی مسکو اعلام کرد که علیرغم برخی تحولات مثبت سطحی در ماههای گذشته، شاخصهای امنیتی کلی در منطقه آسیای میانه همچنان شکننده و وخیم است. این مقام امنیتی ارشد با اشاره مستقیم به مناسبات تیرهوتار میان اسلامآباد و کابل، تصریح کرد که تسری ناامنیها و تبادل آتش در خطوط مرزی دو کشور، مستقیماً ثبات استراتژیک کشورهای همسایه و حوزه آسیای میانه را تحت تاثیر قرار داده است.
سخنان دبیرکل این سازمان امنیتی در مسکو، همزمان با افزایش تقابلهای نظامی و لفظی میان پاکستان و طالبان ایراد میشود. اسلامآباد همواره کابل را به پناه دادن به عناصر تحریک طالبان پاکستان (تیتیپی) متهم میکند؛ ادعایی که مقامات طالبان آن را رد کرده و ریشه ناامنیها را در چالشهای داخلی ساختار سیاسی پاکستان میدانند.
وقوع درگیریهای متناوب مرزی در مناطقی نظیر خط دیورند، روند همگرایی اقتصادی منطقه را با اخلال مواجه کرده است. ماسادیکوف در این زمینه تاکید کرد که چالشهای بنیادین در حوزه مبارزه با تروریسم و نفوذ گروههای تکفیری نظیر داعش خراسان، در کنار قاچاق سازمانیافته مواد مخدر، همچنان به عنوان تهدیدات پایدار پابرجا هستند.
سازمان پیمان امنیت جمعی برای مقابله با سرریز احتمالی ناامنی از مرزهای جنوبی، مکانیسمهای دفاعی خود را در قبال همسایگان شمالی افغانستان تقویت کرده است. به گفته ماسادیکوف، برنامه هدفمند میاندولتی این سازمان که در سال ۲۰۲۴ میلادی به تصویب اعضا رسید، پتانسیل بالایی برای تقویت ضریب امنیت در مرز مشترک تاجیکستان با افغانستان تحت کنترل طالبان دارد.
اجرای این طرح تسلیحاتی و نظارتی، با تقویت پاسگاههای مرزی و ایجاد کمربند امنیتی، به عنوان گامی راهبردی برای کاهش اصطکاکهای نظامی و کنترل ترانزیت غیرقانونی در منطقه ارزیابی میشود.
تحولات اخیر نشان میدهد که کشورهای منطقه شرق و آسیای میانه، به این درک مشترک رسیدهاند که حل بحرانهای امنیتی همسایگان، تنها از طریق سازوکارهای بومی و منطقهای امکانپذیر است. سازمان پیمان امنیت جمعی با محوریت مسکو در تلاش است تا با ایجاد یک توازن دفاعی در مرزهای تاجیکستان، مانع از نفوذ جریانهای هدایتشده خارجی شود.
ناظران سیاسی معتقدند تا زمانی که اختلافات درونی میان کابل و اسلامآباد بر سر مدیریت مرزها و کنترل تروریسم به صورت دوجانبه حلوفصل نشود، ابتکارات منطقهای نظیر طرحهای مصوب سازمان پیمان امنیت جمعی، نقش یک سوپاپ اطمینان را برای حفظ ثبات در آسیای میانه ایفا خواهند کرد.
سرپرست وزارت دفاع طالبان در نشست امنیتی مسکو با هشدار نسبت به تلاش برخی کشورها برای کشاندن افغانستان به بحران، گفت سیاست خارجی حکومت طالبان بر پایه بیطرفی و همکاری متقابل استوار است.
به گزارش ایراف، محمد یعقوب مجاهد، سرپرست وزارت دفاع حکومت طالبان در نخستین نشست مجمع بینالمللی امنیتی به میزبانی شورای امنیت روسیه در مسکو، با لحنی هشدارآمیز گفت: «برخی کشورها با محاسبات اشتباه میخواهند افغانستان را به بحران بکشانند، اما تجربه تاریخی نشان داده است که هرگونه اقدام ظالمانه و مغرورانه علیه مردم افغانستان نهایتاً به شکست متجاوزان منجر خواهد شد.»
او با اشاره به آنچه «دستاوردهای حکومت طالبان» خواند، مدعی شد که پس از پنج سال زورگویی در افغانستان پایان یافته، کشت و قاچاق مواد مخدر متوقف شده و داعش نیز «به طور کامل از بین رفته است.»
این ادعا در حالی مطرح میشود که گزارشهای سازمان ملل متحد نشان میدهد داعش همچنان در حال جذب نیرو و تقویت حضور خود در منطقه است.
همچنین هرچند کشت خشخاش کاهش یافته، اما تولید مواد مخدر صنعتی مانند شیشه افزایش یافته است.
مجاهد در حاشیه این نشست با سرگئی شویگو، دبیر شورای امنیت ملی روسیه دیدار کرد.
شویگو یک روز پیش نیز در نشست مشترک با همتایان آسیای میانهای خود گفته بود که تهدید قاچاق مواد مخدر و سلاح پابرجاست و فعالیت گروههای تروریستی بینالمللی ادامه دارد.
وی حتی نگرانی خود را از احتمال استقرار تأسیسات نظامی آمریکا در افغانستان ابراز کرد؛ موضوعی که مقامهای روسی بارها آن را غیرقابل قبول خواندهاند.
سرپرست وزارت دفاع طالبان بدون نام بردن مستقیم از پاکستان، به تنشهای مرزی و سیاسی اخیر اشاره کرد و گفت برخی جریانها مشکلات داخلی خود را به گردن افغانستان میاندازند و تلاش دارند اوضاع این کشور را مختل کنند.
او تأکید کرد حکومت طالبان اجازه هیچگونه مداخله خارجی در امور داخلی افغانستان را نمیدهد و خاک این کشور علیه هیچ کشوری مورد استفاده قرار نخواهد گرفت.
این سخنان در شرایطی مطرح شد که اسلامآباد بارها طالبان را به حمایت از تحریک طالبان پاکستان و جداییطلبان بلوچ متهم کرده است.
تاکنون چهار دور گفتوگوی مستقیم میان دو طرف با میانجیگری چین، عربستان سعودی، قطر و ترکیه برگزار شده که همه آنها بدون نتیجه مشخص پایان یافته است.
مجاهد در پایان سخنان خود بر لزوم تأمین امنیت از طریق «تفاهم و گفتوگو» به جای تقابل تأکید کرد و گفت: «سیاست خارجی حکومت طالبان بر پایه بیطرفی، توازن و همکاری متقابل استوار است.»
او از برنامه طالبان برای ایجاد «نیروی امنیتی مستحکم» خبر داد که بتواند همزمان امنیت داخلی افغانستان و امنیت منطقهای را تضمین کند.
وی ابراز امیدواری کرد نشست امنیتی مسکو زمینهای برای آغاز همکاریهای عملی میان کشورهای منطقه باشد.
مذاکره زیر سایه تنش؛ گفتوگوهای غیررسمی طالبان و پاکستان از سر گرفته میشود
منابع آگاه میگویند دور بعدی گفتوگوهای غیررسمی میان طالبان و پاکستان قرار است بهزودی در کابل برگزار شود؛ نشستی که پس از تعویق پیش از عید قربان، اکنون در شرایطی از سر گرفته میشود که تنشهای امنیتی و مرزی میان دو طرف همچنان پابرجاست.
به گزارش ایراف، منابع مطلع اعلام کردهاند که رایزنیهای غیررسمی میان طالبان و پاکستان قرار است در کابل ادامه یابد.
این نشست در حالی برگزار میشود که قرار بود پیش از عید قربان انجام شود، اما بنا بر گفته منابع، برخی چالشها از سوی پاکستان باعث تعویق آن شده است.
در دور نخست این گفتوگوها، از افغانستان عاطف مشعل، عبیدالله بهیر، جعفر مهدوی و غنچهگل ارمان و از پاکستان آصف درانی، مشاهد حسین و حامد میر حضور داشتند.
در سالها و ماههای اخیر چندین دور گفتوگو میان طالبان و پاکستان در استانبول، دوحه و ارومچی برگزار شد، اما هیچیک از این نشستها به نتیجه عملی نرسید.
در دوحه تلاشها برای ایجاد سازوکار مشترک امنیتی به دلیل اختلاف بر سر نحوه مهار تحریک طالبان پاکستان (تیتیپی) متوقف شد.
مذاکرات استانبول نیز با وجود میانجیگری ترکیه و قطر، به دلیل اختلافات عمیق درباره نظارت مرزی و تعریف تهدیدهای امنیتی بینتیجه پایان یافت.
آخرین دور گفتوگو در ارومچی با میانجیگری چین برگزار شد و هرچند دو طرف از فضای مثبت سخن گفتند، اما نشست بدون دستاورد مشخص خاتمه یافت و اختلافات همچنان پابرجا ماند.
در همین حال، حدود یک ماه پیش امیرخان متقی، سرپرست وزارت خارجه طالبان، در سخنانی که ویدیوی آن از سوی وزارت خارجه طالبان منتشر شد، با اشاره به مذاکرات ارومچی گفت این گفتوگوها «نتیجه مثبت» داشته و باید با رویکرد مسئولانه ادامه یابد.
او از دیپلماتها و رسانههای وابسته به طالبان خواست در قبال کشورهای همسایه، بهویژه پاکستان، رفتار مسئولانه داشته باشند و از اقدامات تحریکآمیز پرهیز کنند.
این توصیهها در شرایطی مطرح شد که در هفتههای پیش از آن، رسانههای نزدیک به طالبان کارزار تبلیغاتی گستردهای علیه پاکستان به راه انداخته بودند؛ کارزاری که همزمان با تنشهای مرزی شدت گرفت اما پس از گفتوگوهای ارومچی تا حدی فروکش کرد.
مسئله تحریک طالبان پاکستان (تیتیپی)
پاکستان طالبان را متهم میکند که برای اعضای تیتیپی پناهگاه امن فراهم کردهاند؛ گروهی که طی سالهای اخیر حملات مرگبار متعددی در خاک پاکستان انجام داده است.
طالبان این اتهام را رد کرده و آن را «مسئله داخلی پاکستان» میدانند.
چالش دیرینه خط دیورند
خط دیورند که در سال ۱۸۹۳ ترسیم شد، هیچگاه از سوی دولتهای افغانستان به رسمیت شناخته نشده و یکی از قدیمیترین محورهای اختلاف میان دو کشور است.
این موضوع پس از بازگشت طالبان به قدرت نیز تغییری نکرده و همچنان محل مناقشه است.
نگرانی اسلامآباد از نزدیکی طالبان به هند
گسترش تماسهای طالبان با هند، از جمله سفر مقامهای طالبان به دهلینو، نگرانیهای امنیتی پاکستان را افزایش داده و به بیاعتمادی میان دو طرف دامن زده است.
در ماههای اخیر چندین درگیری مرزی میان دو طرف رخ داده و پاکستان نیز حملات هوایی در کابل و مناطق مرزی افغانستان انجام داده است.
طالبان در واکنش برخی مواضع مرزی پاکستان را هدف قرار دادهاند و این تنشها باعث آوارگی ساکنان مناطق شرقی افغانستان شده است.
تحلیلگران معتقدند طالبان پس از تسلط بر کابل تلاش کردهاند وابستگی تاریخی خود به پاکستان را کاهش دهند و روابط متوازنتری با ایران، هند، چین و روسیه برقرار کنند؛ موضوعی که اسلامآباد را نگران کرده است.
در نهایت میتوان گفت با توجه به حجم اختلافات امنیتی، مرزی و سیاسی، دور تازه گفتوگوهای کابل–اسلامآباد در فضایی پیچیده و پرتنش برگزار خواهد شد.
هرچند دو طرف تلاش میکنند از مسیر گفتوگو تنشها را مدیریت کنند، اما شواهد نشان میدهد که ریشههای بحران عمیقتر از آن است که با چند نشست غیررسمی حل شود.
تشدید فعالیت داعش در آسیای میانه؛ روسیه همکاری با طالبان را گسترش میدهد
رئیس سرویس امنیت فدرال روسیه با اشاره به فعالشدن هستههای داعش خراسان در آسیای میانه اعلام کرد که مسکو برای مهار تهدیدهای برخاسته از افغانستان، همکاریهای ضدتروریسم با طالبان را تقویت میکند.
به گزارش ایراف، الکساندر بورتنیکوف، رئیس سرویس امنیت فدرال روسیه، در نشست مقامهای امنیتی کشورهای مستقل مشترکالمنافع اعلام کرد که داعش خراسان در حال جذب نیرو از میان شهروندان آسیای میانه است و شبکههای مخفی این گروه برای انجام عملیات در منطقه شکل گرفتهاند.
او گفت که این ساختارها با هدف بیثباتسازی منطقه و گسترش نفوذ در شمال افغانستان فعال شدهاند.
به گفته بورتنیکوف، سرویس امنیت روسیه با همکاری تاجیکستان در ابتدای سال جاری یک هسته تروریستی را که قصد اجرای «حملات پرسر و صدا» داشت، شناسایی و منهدم کرده است.
او همچنین از ناکامماندن پنج طرح حمله در روسیه، از جمله در مسکو، با همکاری اداره امنیت دولتی ازبکستان خبر داد.
بورتنیکوف با اشاره به اینکه «ثبات آسیای مرکزی بدون کنترل اوضاع افغانستان ممکن نیست»، گفت مسکو تماسهای امنیتی با طالبان را افزایش داده و این همکاری را بخشی از تلاش برای عادیسازی روابط کابل و اسلامآباد میداند.
او مدعی شد برخی کشورهای غربی از جمله انگلیس در پی بهرهبرداری از بیثباتی افغانستان برای تأثیرگذاری بر جمهوریهای آسیای مرکزی هستند.
روسیه تنها کشوری است که تاکنون حکومت طالبان را به رسمیت شناخته، اما همزمان نسبت به تهدیدهای امنیتی برخاسته از افغانستان هشدار میدهد.
پیشتر نیز سرگئی شایگو، دبیر شورای امنیت ملی روسیه، وضعیت افغانستان را «یکی از مهمترین چالشهای امنیتی سازمان همکاری شانگهای» توصیف کرده بود.
ضمیر کابلوف، نماینده ویژه رئیسجمهور روسیه در امور افغانستان، نیز اخیراً اعلام کرده که حدود ۲۳ هزار جنگجوی خارجی در افغانستان حضور دارند؛ موضوعی که به گفته او برای روسیه و کشورهای آسیای مرکزی «بسیار نگرانکننده» است.
این در حالی است که ایلیا زیمین، پژوهشگر ارشد مؤسسه اقتصاد جهانی و روابط بینالملل روسیه، به تازگی در تحلیلی برای روزنامه ایزوستیا هشدار داده که گسترش فقر، ناامنی غذایی و بحران انسانی در افغانستان، زمینه را برای جذب جوانان به گروههای تندرو فراهم میکند.
او افغانستان را یکی از کانونهای فعال داعش خراسان توصیف کرده و گفته فعالیت این گروه نهتنها امنیت داخلی افغانستان، بلکه ثبات آسیای مرکزی و روسیه را تهدید میکند.
زیمین با وجود انتقاد از «ماهیت بحثبرانگیز» حکومت طالبان، معتقد است که طالبان در مقایسه با سایر گروههای مسلح، تهدید کمتری برای منطقه ایجاد میکنند و همین موضوع باعث شده مسکو مسیر تعامل با طالبان را ادامه دهد.
مقامهای روسی تأکید دارند که نادیدهگرفتن طالبان نه بحران انسانی را کاهش میدهد و نه تهدیدهای امنیتی را مهار میکند.
بر همین اساس، مسکو در سالهای اخیر سطح روابط سیاسی و اقتصادی خود با طالبان را افزایش داده است.
در ۱۵ می، الکسی اوورچوک، معاون نخستوزیر روسیه، در کازان با ندا محمد ندیم، سرپرست وزارت آموزش عالی طالبان، دیدار کرد.
حجم تجارت دو طرف در دو ماه نخست سال ۲۰۲۶ به ۵۰۰ میلیون دلار رسیده است؛ رقمی که نشاندهنده رشد سریع مناسبات اقتصادی است.
حضور هیئت طالبان در مجمع اقتصادی سنپترزبورگ نیز از تلاش مسکو برای تقویت همکاریهای اقتصادی با کابل حکایت دارد.
کمکهای انسانی روسیه؛ بخشی از یک راهبرد امنیتی
روزنامه ایزوستیا مینویسد کمکهای انسانی روسیه به افغانستان تنها اقدامی بشردوستانه نیست، بلکه بخشی از یک راهبرد امنیتی گستردهتر برای جلوگیری از بیثباتی در افغانستان و منطقه است.
تحلیلگران روس هشدار میدهند که تشدید بحران انسانی میتواند افغانستان را به فضایی «غیرقابل کنترل» تبدیل کند.
زیمین تأکید میکند که حل بحران انسانی افغانستان بدون همکاری هماهنگ جامعه جهانی ممکن نیست.
شورای پناهندگان ناروی: جنگ ایران زندگی مهاجران افغان را فروپاشیده است
یان اگلند، رئیس شورای پناهندگان ناروی، میگوید جنگ اخیر در ایران زندگی میلیونها غیرنظامی ایرانی و مهاجران افغان را از هم پاشیده و تحت تاثیر قرار داده است. او هشدار داد که ایرانیهای آسیبدیده و مهاجران افغان با کمبود کمکهای بشردوستانه و بحران انسانی روبهرو هستند.
رئیس شورای پناهندگان ناروی روز شنبه، نهم جوزا، در یادداشتی در شبکه اجتماعی اکس از سفرش به ایران و مشاهده وضعیت غیرنظامیان بازمانده از جنگ خبر داد.
او گفت که ۳.۲ میلیون نفر در ایران از جمله مهاجران افغان در پی جنگ امریکا و ایران از خانههای خود فرار کردهاند و برخی دیگر که امکان ترک محل را نداشتند در نزدیکی مناطق هدف حملات هوایی گرفتار شدهاند.
او افزوده است که خانوادههای ایرانی و مهاجران افغان آسیبدیده از جنگ، اکنون با بحران اقتصادی ناشی از درگیری نیز مواجهاند و بسیاری از آنها پسانداز، خانهها و عزیزان خود را از دست دادهاند.
رئیس شورای پناهندگان ناروی میگوید در این جنگ دهها هزار خانه ویران شده و به صدها مکتب و مرکز درمانی خسارات وارد شده است. در یادداشت او در شبکه اکس آمده که در این جنگ ۱۷ میلیون دانشآموز از آموزش در مکاتب حضوری بازماندهاند.
در این یادداشت همچنین با تاکید بر تداوم حمایت از مهاجران افغان و دیگر آسیبدیدگان، از جامعه جهانی درخواست شده است تا برای تامین منابع مالی و کمکهای بشردوستانه اقدام کنند.
آقای اگلند با هشدار نسبت به پیامدهای جنگ بر زندگی غیرنظامیان افزود: «ما منابع کافی برای ارائه حتی کمکهای اضطراری به همه نیازمندان را در اختیار نداریم.»
این سازمان پیش از این نیز هشدار داده بود که بیش از چهار میلیون پناهجوی افغان در ایران، قربانیان فراموششده حمله امریکا و اسرائیل به ایران هستند و با آغاز جنگ شمار زیادی از آنها شغل خود را از دست دادهاند.
منابع محلی از تشدید تنشهای امنیتی در بدخشان خبر میدهند؛ همزمان با پروازهای شناسایی هواپیماهای نظامی پاکستان، طالبان هزاران نیروی تازهنفس را از جنوب به این ولایت منتقل کرده و محدودیتهای شدید رفتوآمد وضع کردهاند. نشانهها حاکی است که بدخشان در آستانه تحولات مهم و درگیریهای احتمالی قرار دارد.
به گزارش ایراف، منابع محلی در بدخشان میگویند طی روزهای اخیر فضای این ولایت بهشدت امنیتی شده و طالبان در بسیاری از مناطق حالت آمادهباش کامل اعلام کردهاند.
به گفته این منابع، روزجمعه ۸ خرداد هواپیماهای نظامی پاکستان برای چندین ساعت بر فراز مناطق استراتژیک توپخانه، یمگان و کرانومنجان پروازهای شناسایی و عملیاتی انجام دادهاند؛ اقدامی که نگرانیها درباره ورود بحران به مرحله تازه را افزایش داده است.
همزمان با این پروازها، طالبان قیود شدید رفتوآمد و منع گشتوگذار شبانه از ساعت ۸ شب در بخشهایی از بدخشان، بهویژه در شهرستان کرانومنجان، اعمال کردهاند و رفتوآمد مردم بهشدت محدود شده است.
منابع محلی تأکید میکنند طالبان طی هفتههای اخیر هزاران نیروی پشتونتبار را از ولایتهای جنوبی و شرقی به بدخشان منتقل کردهاند.
این اقدام در حالی صورت میگیرد که رهبری طالبان اعتماد خود را به نیروهای بومی تاجیکتبار در این ولایت از دست داده و کنترل امنیتی را به نیروهای وفادار به قندهار سپرده است.
کارشناسان نظامی باور دارند نیروهای اعزامی به دلیل عدم آشنایی با جغرافیای پیچیده، کوهستانی و ناهموار بدخشان، در صورت آغاز جنگهای چریکی با چالشهای جدی روبهرو خواهند شد و احتمال تلفات سنگین برای طالبان وجود دارد.
تحولات اخیر نشان میدهد بدخشان به یکی از حساسترین نقاط امنیتی افغانستان تبدیل شده است.
گزارشها از چندین محور تنش حکایت دارد؛ از درگیریهای مسلحانه در جرم میان نیروهای محلی و طالبان گرفته تا تنش در ارگو پس از تخریب مزارع کوکنار که به کشته و زخمی شدن چندین نفر انجامید.
در شُکی نیز درگیری خونین بر سر کنترل معدن طلا رخ داده و چندین نفر کشته و زخمی شدهاند. همزمان، بازداشتهای گسترده در دروازها و حضور نیروهای ویژه طالبان نشان میدهد رهبری این گروه از گسترش نارضایتیها در شمالشرق بهشدت نگران است.
بر اساس گزارشهای معتبر، یکی از عوامل اصلی تنش در بدخشان کنترل معادن طلا و منابع زیرزمینی است.
حلقه قندهار طی ماههای اخیر تلاش کرده نفوذ فرماندهان محلی را کاهش دهد و مدیریت معادن را به افراد مورد اعتماد خود بسپارد.
این روند با برکناری چهرههای بانفوذ محلی و اعزام یک قطعه ویژه هزارنفری از قندهار همراه بوده است؛ اقدامی که نارضایتی شدید طالبان بومی را برانگیخته و حتی هشدارهایی درباره احتمال قیام مسلحانه محلی مطرح شده است.
هرچند طالبان و پاکستان درباره پروازهای اخیر سکوت کردهاند، اما سابقه حملات هوایی پاکستان در گذشته نشان میدهد اسلامآباد در صورت احساس تهدید، از عملیات فرامرزی ابایی ندارد. تحلیلگران معتقدند این پروازها میتواند پیامی هشدارآمیز به طالبان باشد.
کمکهای مالی به افغانستان به حالت تعلیق درآمده است
به گزارش خبرگزاری تسنیم، وزارت خارجه آمریکا در واکنش به نگرانیهای سازمان ملل درباره تشدید بحران ناامنی غذایی در افغانستان اعلام کرد که کمکهای مالی این کشور به افغانستان به حالت تعلیق درآمده است.
این وزارتخانه اظهار داشت که بر اساس دستور دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا تمامی کمکهای مالی به افغانستان که نگرانی از دسترسی طالبان به آنها وجود دارد، متوقف شده است.
این تصمیم در حالی اعلام میشود که برنامه جهانی غذای سازمان ملل اخیراً نسبت به پایان یافتن ذخایر حیاتی مواد غذایی برای مادران و کودکان مبتلا به سوءتغذیه در افغانستان هشدار داده است.
بر اساس گزارش این نهاد، بسته شدن مرزهای افغانستان و پاکستان از اکتبر سال گذشته، مسیر ارسال کمکهای بشردوستانه را با اختلال جدی مواجه کرده و امدادرسانها را وادار کرده است تا از مسیر ایران برای انتقال محمولهها استفاده کنند. با این حال، تشدید تنشها در غرب آسیا و محدودیتهای ایجاد شده در بنادر ایران، این مسیر جایگزین را نیز با چالش مواجه کرده است.
در ادامه این گزارش آمده است که کورین فلشر، رئیس تأمین برنامه جهانی غذا در ژنو، با اشاره به اینکه حدود 17 میلیون نفر در افغانستان با ناامنی غذایی حاد روبهرو هستند، گفته است این نهاد اکنون ناچار شده محمولههای امدادی را از طریق عربستان سعودی و دبی منتقل کند که این امر زمان و هزینه ارسال کمکها را افزایش داده است.
همچنین گزارشها حاکی از آن است که طالبان پیشتر تمامی روابط تجاری خود با پاکستان را تعلیق کرده و امیدوار بوده است بندر چابهار ایران را به عنوان مسیر جایگزین استفاده کند، اما تحولات اخیر در منطقه و اختلال در بنادر ایران، این مسیر را نیز با مشکل مواجه کرده است.
بر اساس آخرین گزارشهای سازمان ملل متحد، حدود 27 میلیون نفر در افغانستان به کمکهای بشردوستانه نیاز دارند و ادامه محدودیتهای ترانزیتی در کنار تعلیق کمکهای بینالمللی، نگرانیها درباره تشدید بحران انسانی در این کشور را افزایش داده است.
سازمان حقوق بشری خطاب به اتحادیه اروپا: با طالبان دیدار نکنید
فدراسیون بینالمللی حقوق بشر (FIDH) به همراه ۸۲ سازمان حقوق بشری دیگر، در نامهای سرگشاده به تاریخ ۲۷ مه ۲۰۲۶، از اتحادیه اروپا و کشورهای عضو آن خواستهاند از هرگونه دیدار و تعامل با هیئتی منتسب به طالبان در بروکسل خودداری کنند.
به گزارش ایراف، در این نامه سرگشاده که به موضوع سفر احتمالی هیئت طالبان به بروکسل و دیدار با مقامات اروپایی اشاره دارد، تأکید شده است که طالبان فاقد مشروعیت سیاسی و مردمی هستند و هیچ روند انتخاباتی یا قانون اساسی برای شکلگیری اقتدار آنان وجود نداشته است.
امضاکنندگان نامه همچنین با اشاره به وضعیت حقوق بشر در افغانستان، گفتهاند که از زمان تسلط طالبان در آگوست ۲۰۲۱، حقوق اساسی شهروندان بهویژه زنان و دختران بهشدت محدود شده است.
به گفته این سازمانها، محدودیتهای گسترده در آموزش، اشتغال و آزادی رفتوآمد اعمال شده و گزارشهایی از بازداشتهای خودسرانه، ناپدید شدن اجباری، شکنجه و سرکوب فعالان مدنی و رسانهای منتشر شده است.
در بخش دیگری از این نامه، به وضعیت برخی از رهبران طالبان که تحت پیگرد دیوان کیفری بینالمللی به اتهام جنایت علیه بشریت قرار دارند اشاره شده و از اتحادیه اروپا خواسته شده از هرگونه اقدامی که به عادیسازی تعامل با این گروه تعبیر شود، پرهیز کند.
این سازمانها همچنین از اتحادیه اروپا خواستهاند به جای تعامل سیاسی با طالبان، از روندهای عدالت بینالمللی حمایت کرده، بازگشت اجباری پناهجویان افغان را متوقف سازد و گفتوگوهای ساختارمند با جامعه مدنی افغانستان و مدافعان حقوق بشر را گسترش دهد.
در پایان این نامه هشدار داده شده است که هرگونه دیدار رسمی با طالبان میتواند بهعنوان مشروعیتبخشی ضمنی به این گروه تلقی شده و پیامدهای سیاسی و حقوقی در سطح بینالمللی به همراه داشته باشد.
این در حالی است که در ماههای اخیر، بحث تعامل اتحادیه اروپا با هیأتهای وابسته به طالبان در موضوع بازگرداندن مهاجران افغان، به یکی از موضوعات بحثبرانگیز در سیاست مهاجرتی اروپا تبدیل شده است.
این تماسها که عمدتاً با هماهنگی کمیسیون اروپا و برخی کشورهای عضو از جمله سوئد در حال پیگیری است، در چارچوب مدیریت روند اخراج و بازگشت اتباع فاقد اقامت قانونی به افغانستان مطرح شده و بنا بر اعلام مقامهای اروپایی، در سطح سیاسی به معنای به رسمیت شناختن حکومت طالبان تلقی نمیشود.
با این حال، گزارشها درباره برنامهریزی برای برگزاری نشستهای فنی یا دعوت از هیأت طالبان به بروکسل با هدف هماهنگی در زمینه بازگرداندن مهاجران، با واکنشهای گسترده نهادهای حقوق بشری و رسانهای مواجه شده است. کمیته حفاظت از خبرنگاران (CPJ) و سایر نهادهای مدافع آزادی بیان، این رویکرد را نگرانکننده دانسته و آن را در تضاد با وضعیت حقوق بشر و آزادی رسانهها در افغانستان تحت حاکمیت طالبان توصیف کردهاند؛ جایی که محدودیتهای شدید بر رسانههای مستقل، بازداشت خبرنگاران و کاهش فضای فعالیت رسانهای گزارش شده است.
در همین چارچوب، اختلاف نظر در داخل اتحادیه اروپا نیز درباره نحوه برخورد با پرونده مهاجرت افغانها و پیامدهای حقوقی و انسانی بازگرداندن اجباری مهاجران افزایش یافته است.
برخی دولتهای عضو، تحت فشارهای سیاسی داخلی و افزایش رویکردهای سختگیرانه مهاجرتی، به دنبال تسریع روند بازگرداندن افراد فاقد مجوز اقامت هستند، در حالی که نهادهای بینالمللی و حقوق بشری نسبت به وضعیت انسانی و امنیتی افغانستان و خطرات احتمالی بازگشت اجباری هشدار دادهاند.
در چنین فضایی، ۸۳ نهاد حقوق بشری با ارسال موضعگیری مشترک خطاب به اتحادیه اروپا، نسبت به پیامدهای تعامل عملیاتی با طالبان در حوزه مهاجرت و مشروعیتبخشی غیرمستقیم به این گروه ابراز نگرانی کردهاند؛ موضعی که در ادامه تشدید بحثهای سیاسی و حقوقی پیرامون سیاستهای مهاجرتی اتحادیه اروپا نسبت به افغانستان مطرح میشود.
جنگ لفظی دیپلماتهای هند و پاکستان درباره رویکرد ترامپ: تحقیر هند، تمجید پاکستان؟
تقابل لفظی و افشاگریهای اخیر میان دیپلماتهای ارشد سابق دهلینو و اسلامآباد، ابعاد جدیدی از پیامدهای تکتازی دونالد ترامپ در ویرانسازی نظام بینالملل و موازنه جدید شبهقاره را آشکار کرد.
به گزارش ایراف، اظهارات صریح کانوال سیبال، دیپلمات ارشد سابق هند و پاسخ احمد آصف درانی، دیپلمات پیشین پاکستان نشان میدهد که دکترین نظامی و تجاری رئیسجمهور آمریکا نه تنها موازنه سنتی شبهقاره را برهم زده، بلکه با تحقیر نظاممند متحدان غربی و عربی، ساختار امنیت بینالمللی را به سمت بیثباتی بیسابقهای سوق داده است. این تنشهای دیپلماتیک ملموس، تاییدکننده عجز واشنگتن در مدیریت پسا بحران و هراس متحدان سنتی آن از میزان اتکاپذیری به چتر حمایتی کاخ سفید است.
کانوال سیبال، دیپلمات ارشد سابق هند با حمله شدید به سیاستهای یکجانبهگرایانه واشنگتن افشا کرد که دونالد ترامپ نظام جهانی را تا آنجا زیر و رو کرده که حتی متحدان سنتی آمریکا را از «میز تصمیمگیری بینالمللی» کنار گذاشته است. این دیپلمات ارشد تاکید کرد که رئیسجمهور آمریکا جنگ علیه ایران را آغاز کرد که همراه با رژیم صهیونیستی و بدون مشورت با هیچکس دیگری، در حال ویران کردن نظام بینالمللی است؛ جنگافروزی خطرناکی که پیش از این نیز با واکنش قاطع پهپادی و موشکی تهران در حریم دریایی خود مواجه شده است.
سیبال با ترسیم جغرافیای تحقیر در دکترین ترامپ افزود که واشنگتن حتی به امنیت اروپا بیاحترامی کرده، ژاپن و کره جنوبی را خوار ساخته و کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس را به عنوان ابزارهای مالی قلمداد میکند. پیشینه این اظهارات به مواضع تند روزهای گذشته ترامپ در قبال کشورهای شورای همکاری خلیج فارس بازمیگردد؛ جایی که خبرگزاری رویترز در تاریخ ۲۶ می ۲۰۲۶ گزارش داد که ترامپ این کشورها را برای پذیرش شروط دیکتهشده خود تحت فشار شدید قرار داده و آنها را تهدید نظامی کرده است. نشریه آمریکایی آتلانتیک نیز در تحلیل ۲۷ می ۲۰۲۶ خود صراحتاً اعتراف کرد که این باجخواهیهای خشن، شرکای منطقهای آمریکا را نسبت به آینده امنیتی خود بشدت نگران و ناامید کرده است.
در لایه دیگری از این تقابل ژئوپلیتیکی، ترجیحات تاکتیکی و تجاری واشنگتن در قبال اسلامآباد، ابعاد جدیدی از مهندسی سیاسی آمریکا در پاکستان را نمایان ساخت. دیپلمات ارشد سابق هند فاش کرد که منافع تجاری و نوازشهای تاکتیکی واشنگتن توضیح میدهد که چرا ترامپ، ژنرال عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان را بر شهباز شریف، نخستوزیر ترجیح داده است. این رویکرد نشاندهنده نگاه ابزاری آمریکا به ساختار نظامی اسلامآباد برای تداوم پروژههای امنیتی در مرزهای غربی و شبهقاره است.
این تحرکات یادآور گزارش تحلیلی روزنامه واشنگتنپست در اوایل ماه جاری است که در آن تاکید شده بود ایالات متحده برای مهار نفوذ چین و مدیریت بحرانهای سرریز شده از مرزهای افغانستان، تعامل مستقیم با کانالهای نظامی پاکستان را بر دولت مدنی ترجیح میدهد. این برگه ترامپ عملاً به عنوان اهرم فشاری علیه همگراییهای منطقهای و ائتلافهای موازی در جنوب آسیا واکاوی میشود.
علیرغم تلاش سیبال برای بزرگنمایی جایگاه دهلینو از طریق یادآوری ریاست بریکس، دعوت به نشستهای G7 و حمایت سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه از گفتگوی چندقطبی روسیه-هند-چین، حقایق زمینی در همسایگی هند روایت متفاوتی را آشکار میسازد. آصف دورانی، دیپلمات سابق پاکستان در پاسخی کوبنده به این ادعاها تاکید کرد: «هند به وضوح از رویدادهای بزرگ غایب است. ثابت کرده دوست هوای خوب است؛ وقتی چالشها پیش میآیند، کنار میکشد. هند ممکن است در صحنه بینالمللی مهم باشد، اما در همسایگی خود منزوی است.»
تحلیلگران معتقدند تکیه بیش از حد دهلینو به ساختارهای تحت هدایت غرب مانند ائتلاف چهارجانبه «کوآد» و بازی در زمین واشنگتن، عملاً این کشور را در محیط پیرامونی خود دچار بحران مشروعیت کرده است. این انزوای منطقهای پاداش کشوری است که عزتنفس راهبردی خود را قربانی تاییدهای تاکتیکی کاخ سفید کرده و در بزنگاههای بزرگ بینالمللی، توان اتکا و صیانت از منافع همسایگان خود را از دست داده است.
روزنامه نیویورکتایمز گزارش داد که سه ماه پس از اعلام «جنگ آشکار» پاکستان علیه افغانستان، نه اسلامآباد عقبنشینی کرده و نه طالبان افغانستان آمادگی کاهش تنش نشان دادهاند؛ مذاکرات چین در اورومچی نیز به دلیل بیاعتمادی عمیق بینتیجه ماند.
به گزارش ایراف، روزنامه نیویورکتایمز در گزارشی نوشت که ماهها پس از اعلام رسمی «جنگ آشکار» از سوی پاکستان علیه افغانستان، درگیریهای مرزی و حملات هوایی همچنان ادامه دارد و هیچیک از طرفین نشانهای از عقبنشینی بروز نمیدهند.
به نوشته نیویورکتایمز، پاکستان در ماه مارس با دهها حمله هوایی شهرها و زیرساختهای نظامی افغانستان را هدف قرار داد.
هرچند شدت حملات نسبت به هفتههای نخست کاهش یافته، اما درگیریها همچنان بهطور منظم قربانی میگیرد.
طبق آمار سازمان ملل که نیویورکتایمز به آن استناد کرده، در سه ماه گذشته دستکم ۳۷۲ غیرنظامی افغان کشته و نزدیک به ۴۰۰ نفر زخمی شدهاند.
مرگبارترین حادثه در اواسط مارس در کابل رخ داد؛ جایی که یک مرکز ترک اعتیاد هدف حمله هوایی قرار گرفت و ۲۶۹ معتاد در حال درمان جان باختند و ۱۷۲ نفر زخمی شدند.
نیویورکتایمز همچنین تأکید کرده است که بستن مرزها ضربه سنگینی بر اقتصاد افغانستان وارد کرده؛ کشوری که برای صادرات محصولات کشاورزی و واردات مواد غذایی، مصالح ساختمانی و دارو به پاکستان وابسته است.
این روزنامه آمریکایی در ادامه گزارش خود به تلاشهای چین برای میانجیگری اشاره کرده و نوشته است که نمایندگان دو کشور ماه گذشته در شهر اورومچی چین هشت روز مذاکره کردند، اما این گفتوگوها به دلیل بیاعتمادی عمیق و اتهامات متقابل شکست خورد.
مقامات پاکستانی به نیویورکتایمز گفتهاند که طالبان حاضر نیست بهصورت کتبی تعهد دهد گروههای مسلح از جمله تحریک طالبان پاکستان را مهار کند.
در مقابل، طالبان افغانستان گفتهاند که هدف بلندمدت اسلامآباد سرنگونی حکومت آنان است و همین امر مانع از کاهش هوشیاری کابل میشود.
نیویورکتایمز نتیجه گرفته است که بهرغم میانجیگری چین و فشارهای بینالمللی، چشمانداز پایان این جنگ فرسایشی همچنان مبهم است و هر هفته قربانیان تازهای بر جای میگذارد.
درانی: ادامه تنش کابل–اسلامآباد تروریسم را تقویت میکند
آصف درانی، نماینده ویژه پیشین پاکستان در امور افغانستان، با هشدار نسبت به پیامدهای تشدید تنشهای مرزی، تأکید کرد که حملات، اتهامزنی و بستن مرزها راهحل نیست و تنها به سود شبکههای مسلح تمام میشود.
به گزارش ایراف، آصف درانی، نماینده ویژه پیشین پاکستان در امور افغانستان، در تازهترین موضعگیری خود نسبت به افزایش تنشهای امنیتی میان اسلامآباد و حکومت طالبان هشدار داد و گفت که هیچیک از دو طرف نمیتوانند با ابزارهای قهری به صلح پایدار برسند.
او با اشاره به تهدیدهای فزاینده تحریک طالبان پاکستان (تیتیپی) تأکید کرد که نگرانیهای امنیتی اسلامآباد «واقعی و غیرقابل چشمپوشی» است.
درانی افزود که افغانستان نیز با چالشهایی چون بقای حکومت گذشته، تلفات غیرنظامی، اخراج پناهجویان و فشارهای اقتصادی روبهروست و این نگرانیها نیز مشروع و جدی است.
به گفته وی، حملات هوایی، اتهامپراکنی و بستن مرزها تنها بیاعتمادی را عمیقتر و شبکههای مسلح را تقویت میکند.
او یادآور شد که پاکستان و افغانستان با «جغرافیا، تجارت، دین، قومیت و تاریخ» به هم پیوستهاند و بیثباتی یکی، به زیان دیگری است.
درانی همچنین با اشاره به شرایط حساس منطقه و «فشارهای فزاینده علیه ایران از سوی آمریکا و اسرائیل» گفت که انتظار میرفت کابل و اسلامآباد در چنین فضایی موضع مشترکی برای صلح و ثبات منطقهای اتخاذ کنند، اما «متأسفانه چنین نشده است».
او راهحل را در گفتوگوی پایدار، تبادل اطلاعات، هماهنگی مرزی، تعامل اقتصادی و ایجاد سازوکاری قابلاعتماد برای مبارزه مشترک با تروریسم دانست؛ سازوکاری که هر دو طرف آن را بپذیرند و به آن متعهد باشند.
درانی همچنین نقش چین و دیگر بازیگران منطقهای را در تسهیل این روند مهم ارزیابی کرد، اما تأکید نمود که تصمیم نهایی بر عهده کابل و اسلامآباد است.
در پایان، او یادآور شد: «افغانستان باثبات به نفع پاکستان است و پاکستان صلحآمیز به نفع افغانستان».
این در حالیاست در سالها و ماههای اخیر چند دور گفتوگو میان پاکستان و حکومت طالبان در استانبول، دوحه و ارومچی برگزار شد، اما هیچیک از این نشستها به توافق عملی و پایدار نرسید.
در دوحه تلاشها برای ایجاد سازوکار مشترک امنیتی به دلیل اختلاف بر سر مهار تحریک طالبان پاکستان متوقف شد.
مذاکرات استانبول نیز با وجود میانجیگری ترکیه و قطر، بهدلیل اختلافات عمیق درباره نظارت مرزی و تعریف تهدیدهای امنیتی بینتیجه پایان یافت.
آخرین دور گفتوگو در ارومچی با میانجیگری چین برگزار شد و هرچند طرفها از فضای مثبت سخن گفتند، اما این نشست هم بدون دستاورد مشخص خاتمه یافت و دو کشور همچنان در همان نقطه اختلاف باقی ماندهاند.
در حاشیه نشست امنیتی مسکو، معاون دبیر شورای امنیت روسیه با مقام پاکستانی دیدار کرد و از آمادگی مسکو برای کمک به حل اختلافات اسلامآباد و طالبان خبر داد؛ اختلافاتی که بهدلیل بحرانهای مرزی و حمایت طالبان از شبهنظامیان، روابط دو طرف را به شدت تیره کرده است.
به گزارش ایراف، الکساندر ونددیکتوف، معاون دبیر شورای امنیت روسیه در دیدار با آزاد سجاد خان، معاون مشاور امنیت ملی نخستوزیر پاکستان، تأکید کرد که مسکو آماده است در روند حل اختلافات میان اسلامآباد و طالبان نقشآفرینی کند.
او گفت: «ما خواهان عادیسازی اوضاع در مرز پاکستان و افغانستان هستیم و امیدواریم طرفین دوباره بر سر میز مذاکره بنشینند.»
وندیدیکتوف در ادامه روابط روسیه و پاکستان را «رو به رشد و پویا» توصیف کرد و خواستار تقویت همکاری میان شوراهای امنیت دو کشور شد.
به گفته او، پاکستان یک شریک مهم برای مسکو در منطقه به شمار میرود.
این موضعگیری در حالی صورت میگیرد که روابط اسلامآباد و طالبان طی ماههای اخیر به دلیل مسائل امنیتی مرزی به شدت بحرانی شده است.
مقامات پاکستانی بارها طالبان افغانستان را متهم کردهاند که به شبهنظامیان تحریک طالبان پاکستان (تیتیپی) پناه دادهاند؛ گروهی که مسئولیت حملات مرگبار در خاک پاکستان را بر عهده گرفته است.
طالبان این اتهامات را رد کرده و مشکلات امنیتی پاکستان را «مسألهای داخلی» دانسته است.
شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان نیز در سخنانی به مناسبت سالروز هستهای شدن این کشور، طالبان را به همکاری با هند علیه پاکستان متهم کرد و گفت اسلامآباد عملیات نظامی خود علیه طالبان افغان را برای نابودی تهدیدها در خاک افغانستان ادامه خواهد داد.
در همین روز، روسیه و طالبان در حاشیه نشست مسکو توافقنامهای در زمینه همکاریهای نظامی–فنی امضا کردند.
روسیه تنها کشوری است که اداره طالبان را به رسمیت شناخته و اکنون با اعلام آمادگی برای میانجیگری، تلاش دارد نقش خود را در معادلات امنیتی منطقه پررنگتر کند.
لازم به ذکر است که اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجه ایران، نیز اخیراً تأکید کرده است که تهران از هیچ تلاشی برای کاهش تنش میان طالبان و پاکستان دریغ نمیکند.
او گفت: «موضوع تنش بین همسایگان، برای ما حتما مهم است، تنش بین افغانستان و پاکستان دغدغهی ما در تمام سطوح حاکمیت است.»
بقائی افزود ایران آماده است هر اقدامی که بتواند به رفع خصومت و کاهش تنش میان دو طرف کمک کند، انجام دهد
معاون سیاست خارجی و امنیت بینالملل دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی در دیدار با ملا محمد یعقوب مجاهد سرپرست وزارت دفاع حکومت طالبان در مسکو، آمریکا و رژیم صهیونیستی را دشمنان مشترک منطقه خواند و بر ضرورت تصمیمگیری مستقل کشورهای منطقه در حوزه امنیت تأکید کرد.
به گزارش ایراف، علی باقری، معاون سیاست خارجی و امنیت بینالملل دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی، روز چهارشنبه ۶ خرداد، در حاشیه چهاردهمین نشست بینالمللی مقامات بلندپایه امنیتی در مسکو با محمد یعقوب مجاهد، سرپرست وزارت دفاع طالبان دیدار کرد.
باقری در این دیدار دخالتهای بیگانگان و قدرتهای فرامنطقهای را عامل اصلی بیثباتی منطقه دانست و گفت: «تنها کشورهای منطقه حق دارند درباره امنیت و سرنوشت خود تصمیم بگیرند.»
او ابراز امیدواری کرد که با تقویت رایزنیها و همکاری مشترک، زمینه تصمیمگیری مستقل در امور منطقه بدون دخالت کشورهای ثالث فراهم شود.
وی همچنین بر زمینههای مشترک اعتقادی و سیاسی برای همکاری تأکید کرد و توسعه همکاریهای اقتصادی و زیرساختی میان ایران و افغانستان را در راستای ایجاد امنیت و ثبات پایدار منطقهای سازنده خواند.
در ادامه، سرپرست وزارت دفاع طالبان با اعلام همبستگی با ملت ایران در برابر تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی، مقاومت و شجاعت مردم ایران را ستود.
او شهادت آیتالله سید علی خامنهای، رهبر شهید انقلاب اسلامی و دیگر مقامات و شهروندان ایرانی در حمله اخیر آمریکا و رژیم صهیونیستی را تسلیت گفت.
مجاهد تأکید کرد: «خاک، آسمان و مرز افغانستان منشا تهدید علیه جمهوری اسلامی ایران نبوده و نخواهد بود و ما این موضوع را در جنگ اخیر ثابت کردیم.» وی همچنین خواستار توسعه مناسبات تهران و کابل و تقویت تبادل هیأتهای دو کشور شد.
این دیدار با حضور کاظم جلالی، سفیر ایران در روسیه برگزار شد و طرفین درباره مسائل دوجانبه و منطقهای از جمله مقابله با گروههای تروریستی و تقویت امنیت مرزها گفتوگو کردند.
باقری که روز سهشنبه برای حضور در نشست بینالمللی مقامات بلندپایه امنیتی وارد مسکو شده بود، پیشتر با مشاور امنیت ملی عراق دیدار داشت و روز چهارشنبه نیز با مشاور امنیت ملی سوئیس، معاون دبیر شورای امنیت روسیه و وزیر در نهاد ریاستجمهوری آفریقای جنوبی بهطور جداگانه درباره مسائل منطقهای و بینالمللی گفتوگو کرد.
مؤسسه تحقیقات صلح اسلو در گزارشی تازه اعلام کرده است که مناقشه میان پاکستان و حکومت طالبان یکی از پیچیدهترین بحرانهای جنوب آسیاست و با وجود تلاشهای دیپلماتیک، چشمانداز روشنی برای حل آن دیده نمیشود.
به گزارش ایراف، مؤسسه تحقیقات صلح اسلو در یک تحلیل جدید اعلام کرده است که تنش میان پاکستان و افغانستان تنها یک اختلاف مرزی یا امنیتی نیست، بلکه مجموعهای از عوامل تاریخی، سیاسی، امنیتی و اقتصادی در شکلگیری و تداوم آن نقش داشتهاند.
در این گزارش تأکید شده است که ریشههای بحران به اختلافات دیرینه بر سر خط دیورند و بیاعتمادی عمیق میان طالبان و اسلامآباد بازمیگردد.
بهگفته این مؤسسه، پس از بازگشت طالبان به قدرت در سال ۲۰۲۱، پاکستان انتظار داشت حکومت جدید افغانستان علیه گروه تحریک طالبان پاکستان (تیتیپی) اقدام قاطع انجام دهد؛ انتظاری که محقق نشدن آن، سطح تنشها را بهطور قابل توجهی افزایش داده است.
در ادامه گزارش آمده است که فعالیت گروههای مسلح در مناطق مرزی، ناامنیهای پراکنده و حملات هراسافکنانه در خاک پاکستان ـ بهویژه در خیبرپختونخوا و بلوچستان ـ از عوامل اصلی تشدید اختلافات میان دو طرف بوده است.
اسلامآباد طالبان را مسئول افزایش تهدیدهای امنیتی میداند، در حالی که طالبان این اتهام را رد کرده و سیاستهای سختگیرانه پاکستان را عامل بیثباتی میخوانند.
این تحلیل همچنین به سیاستهای اخیر پاکستان در قبال مهاجران افغانستان اشاره میکند؛ از جمله بازگرداندن اجباری و محدودیتهای مرزی که به گفته کارشناسان، فشار انسانی و سیاسی بر افغانستان را افزایش داده و روابط دو کشور را پیچیدهتر کرده است.
مؤسسه صلح اسلو نقش بازیگران منطقهای را نیز در تشدید فضای بیاعتمادی برجسته میکند.
در گزارش آمده است که رقابت قدرتهای منطقهای برای گسترش نفوذ سیاسی و امنیتی در جنوب آسیا، روند هرگونه گفتوگوی پایدار میان کابل و اسلامآباد را دشوارتر کرده است.
این مؤسسه هشدار میدهد که ادامه وضعیت کنونی میتواند پیامدهای جدی برای ثبات منطقهای داشته باشد؛ بهویژه در شرایطی که افغانستان با بحران اقتصادی، بیکاری گسترده و کاهش کمکهای بینالمللی روبهرو است.
در پایان تأکید شده است که بدون ایجاد یک چارچوب گفتوگوی منظم، اعتمادسازی میان طالبان و پاکستان و مشارکت فعال بازیگران منطقهای، این مناقشه همچنان یکی از عوامل اصلی بیثباتی در جنوب آسیا باقی خواهد ماند.
به گزارش خبرگزاری تسنیم، «لارا لیزر»، دبیرکل سازمان پزشکان بدون مرز، هشدار داد که با وجود تلاشها برای جلوگیری از حمله به بیمارستانها و مراکز درمانی در مناطق جنگی، این حملات پس از بمباران بیمارستان قندوز افغانستان توسط آمریکا در سال 2015 روندی افزایشی داشته است.
وی با اشاره به حمله هوایی آمریکا به بیمارستان تحت مدیریت پزشکان بدون مرز در شهر قندوز گفت این حمله که با محکومیت گسترده جهانی همراه شد، در نهایت به تصویب قطعنامه 2286 شورای امنیت سازمان ملل درباره حفاظت از کارکنان و مراکز درمانی در درگیریهای مسلحانه انجامید.
گفتنی است در طول 20 سال حضور آمریکا در افغانستان، حملات هوایی آمریکا و عملیاتهای شبانه نیروهای خارجی از عوامل اصلی تلفات غیرنظامیان افغان به شمار میرفت. این روند تا زمان خروج نیروهای خارجی در شهریور 1400، در سایه مصونیت قضایی نیروهای آمریکا و ناتو و همچنین انکار و پنهانکاری ادامه داشت.
لیزر اظهار داشت: در آن زمان واکنشهای گستردهای شکل گرفت و تحقیقاتی نیز انجام شد، اما آنچه از آن زمان تاکنون مشاهده کردهایم، نه کاهش اینگونه حوادث، بلکه افزایش حملات به بیمارستانها و کلینیکها بوده است.
به گفته وی، تنها در سال گذشته بیش از هزار و 300 حمله به مراکز درمانی در مناطق جنگی جهان ثبت شده که حدود 80 درصد آنها توسط بازیگران دولتی انجام شده است.
دبیرکل سازمان پزشکان بدون مرز افزود افزایش حملات به مراکز درمانی، ترس و ناامنی را در میان کارکنان حوزه سلامت و امدادگران بشردوستانه گسترش داده و روند ارائه خدمات حیاتی به غیرنظامیان را با دشواری بیشتری روبهرو کرده است.
وی تأکید کرد: این واقعیتی است که غیرنظامیان در مناطق جنگزده با آن مواجهاند و سازمانهای بشردوستانهای مانند پزشکان بدون مرز نیز هر روز آن را تجربه میکنند.
لیزر همچنین گفت کارکنان درمانی در مناطق جنگزده، با وجود کمبود شدید امکانات و تهدیدهای مستمر امنیتی، همچنان به فعالیت خود ادامه میدهند. به گفته او، بسیاری از کارکنان مراکز درمانی به دلیل خطرات ناشی از خشونتهای جاری، از حضور در محل کار خود هراس دارند.
وی در پایان از دولتها و فرماندهان نظامی خواست به تعهدات خود در چارچوب حقوق بینالملل بشردوستانه پایبند باشند و عاملان حمله به مراکز درمانی و دیگر موارد نقض این قوانین را مورد بازخواست و پاسخگویی قرار دهند.
پیشنهاد جنجالی محمودخان اچکزی: پشتونهای پاکستان تابعیت افغانستان بگیرند
سیاستمدار پشتون تبار پاکستانی، در یک گردهمایی مردمی با بیان دیدگاههایی درباره وضعیت پشتونها در این کشور گفته است که تمامی شهروندان ایالت پشتونخوا باید شناسنامه و تابعیت افغانستان را دریافت کنند.
به گزارش ایراف، محمدخان اچکزی، سیاستمدار پشتون تبار پاکستانی در سخنان خود عنوان کرد: حدود پنج میلیون نفر از شهروندان پاکستان، از جمله برخی مقامات نظامی این کشور، علاوه بر تابعیت پاکستان دارای تابعیت کشورهای دیگر نیز هستند و به همین دلیل، پشتونهای پاکستان نیز باید امکان دریافت تابعیت افغانستان را داشته باشند.
اچکزی با اشاره به تجربه مهاجرت و اقامت طولانیمدت پشتونها در پاکستان تصریح کرد که بسیاری از آنان دههها در این کشور زندگی کردهاند، اما حکومت پاکستان پس از استفاده از ظرفیتهای پشتونها، آنها را به افغانستان اخراج کرده است.
این سیاستمدار پاکستانی همچنین خطاب به مقامهای این کشور تأکید کرد: پاکستان نباید رویای فروپاشی افغانستان را در سر بپروراند، زیرا به گفته او، سرنوشت افغانستان و پاکستان به یکدیگر پیوند خورده و تحولات یکی میتواند بر دیگری اثرگذار باشد.
این اظهارات در حالی مطرح میشود که دولت پاکستان طی سالهای اخیر روند اخراج اجباری مهاجران افغان را شدت بخشیده و با وجود درخواستهای مکرر نهادهای حقوق بشری و نهادهای بینالمللی، این روند همچنان ادامه دارد.
بریتانیا همکاران پیشین افغان خود را «ناامید و سرگردان» رها کرده است
شماری از افسران پیشین نیروهای امنیتی افغانستان میگویند پس از سالها انتظار برای انتقال به بریتانیا، درخواستهایشان برای برنامه جابهجایی و مساعدت برای افغانها (ایآرایپی) رد شده و آنان اکنون در افغانستان در وضعیت سرگردانی، ناامیدی و زیر خطر امنیتی به سر میبرند.
این افسران در مجموعه پیامها و نامههایی که به افغانستان اینترنشنال فرستادهاند، گفتهاند در زمان حضور نیروهای بریتانیایی در افغانستان با آنان همکاری مستقیم یا غیرمستقیم داشتهاند، اما با وجود ارائه عکس، ویدیو، تقدیرنامه، شواهد همکاری و مدارک تهدید جانی، درخواستهایشان «بهصورت دستهجمعی» و با دلایل تکراری رد شده است.
نویسندگان این نامهها خود را اعضای پیشین قطعات مختلف نیروهای امنیتی افغانستان معرفی کردهاند؛ از جمله قطعات ۴۴۴ ایتیاف، ۳۳۳ ایتیاف، سیآریو ۲۲۲، ارتش ملی افغانستان، اداره ملی امنیت و قطعات خاص پولیس.
آنان گفتهاند در عملیاتها، پایگاهها و مأموریتهای مشترک در کنار نیروهای بریتانیایی و نیروهای آیساف کار کردهاند.
به گفته این افسران، پاسخهایی که به درخواستهای آنان داده شده، بیشتر بر نبود «مدرک استخدام مستقیم با دولت بریتانیا» یا «غیرقابل تایید بودن شواهد» تکیه داشته است. آنان نوشتهاند که مأموریتهای جنگی و همکاریهای میدانی بریتانیا در افغانستان با قراردادهای رسمی و کتبی همراه نبود و بسیاری از همکاریها در میدان جنگ و بدون قرارداد انجام شده است.
در یکی از پیامهایی که به افغانستان اینترنشنال رسیده، یک عضو پیشین نیروهای ویژه افغانستان نوشته است که در جریان عملیاتهای ویژه در برابر «دشمنان تروریست» زخمی شده و اکنون در ایران در وضعیت «بسیار آسیبپذیر و نامشخص» زندگی میکند.
او نوشته است: «من نمیتوانم درست راه بروم، اما برنامه ایآرایپی دو بار کیس من را رد کرده و دوسیهام را بسته است.»
برنامهای که برای همکاران افغان بریتانیا ساخته شده بود
برنامه ایآرایپی در ۱۲ حمل ۱۴۰۰ آغاز شد. هدف این برنامه انتقال و کمک به شهروندان افغان بود که با دولت بریتانیا یا در کنار آن، در نقشهای پرخطر و معنادار در افغانستان کار کرده بودند. دولت بریتانیا میگوید این برنامه برای کسانی در نظر گرفته شده بود که به دلیل همکاری با مأموریت بریتانیا در افغانستان، ممکن بود با خطر روبهرو شوند.
این برنامه در ۱۰ سرطان ۱۴۰۴ به روی درخواستهای تازه بسته شد. اما افسران و سربازان پیشین میگویند که پروندههایشان بسیار قبلتر از تاریخ بسته شدن این برنامه روی دست گرفته شده بود.
همزمان با بستهشدن ایآرایپی، دولت بریتانیا مسیر شهروندان افغان، ایسیآراس، را نیز بست. دولت بریتانیا میگوید بیش از ۳۴ هزار افغان از طریق برنامههای مرتبط با اسکان افغانها به بریتانیا منتقل شدهاند و روند بررسی پروندههای ثبتشده پیش از بستهشدن مسیر تازه همچنان ادامه دارد.
جنجال قطعات خاص افغان و تغییر صدها تصمیم قبلی
بحث رد درخواستهای افسران افغان در ایآرایپی، پیشینهای طولانی در بریتانیا دارد. یکی از مهمترین موارد، پرونده اعضای پیشین قطعات خاص افغانستان، معروف به «تریپلز»، است. این عنوان در بحثهای پارلمان بریتانیا برای اعضای قطعه ۳۳۳ و قطعه ۴۴۴ بهکار رفته است. این نیروها در افغانستان در کنار نیروهای بریتانیایی کار میکردند.
در ماه میزان ۱۴۰۳، دولت بریتانیا پذیرفت که در روند تصمیمگیری درباره شماری از درخواستهای اعضای این واحدها مشکل و ناهماهنگی وجود داشته است. پس از آن، بررسی دوباره پروندههای ردشده این نیروها آغاز شد.
انتقاد از بستهشدن ناگهانی مسیرهای امن
بستهشدن برنامه ایآرایپی با واکنش نهادهای حامی افغانهای همکار بریتانیا نیز روبهرو شده است. اتحاد صلح، نهادی که از مترجمان و کارکنان افغان همکار بریتانیا دادخواهی میکند، پیشتر روند بستهشدن مسیرهای امن را نقد کرده و گفته بود این تصمیم برای بسیاری از افغانهای در خطر، شوکآور بوده است.
این نهاد همچنین از کندی روند بررسی و نبود فرصت عادلانه برای تکمیل پروندهها انتقاد کرده است.
در سند توضیحی دولت بریتانیا درباره تغییرات مهاجرتی آمده است که بستهشدن ایآرایپی بدون مهلت معمول ۲۱ روزه انجام شد. در این سند گفته شده وزارت دفاع بریتانیا نگران بوده که اطلاع قبلی درباره بستهشدن برنامه باعث افزایش ناگهانی درخواستها و سنگینتر شدن صف پروندهها شود.
از نگاه دولت بریتانیا، این تصمیم بخشی از مدیریت روند اسکان و پایان دادن به مسیرهای اضطراری پس از سقوط افغانستان بود. اما از نگاه افسران پیشین افغان، این تصمیم در زمانی گرفته شد که بسیاری از آنان هنوز در افغانستان ماندهاند، پاسخ روشن نگرفتهاند یا با رد نهایی روبهرو شدهاند.
در نامه افسران رسیده به افغانستان اینترنشنال، آنان از رسانهها، نهادهای حقوق بشری و نمایندگان پارلمان بریتانیا خواستهاند روند تصمیمگیری در ایآرایپی را بهصورت مستقل و عمومی بررسی کنند. آنان نوشتهاند که بریتانیا باید به «تعهد اخلاقیاش» در قبال متحدان افغان پایبند بماند.
میان رد اداری و خطر جانی
افسران پیشین افغان میگویند پس از بازگشت طالبان به قدرت، کسانی که با نیروهای خارجی یا دولت پیشین کار کردهاند، با خطر شناسایی، تهدید، بازداشت یا انتقام روبهرو هستند. در نامه آنان آمده است که برخی از همکارانشان هنوز در شرایط پرخطر در افغانستان زندگی میکنند و رد درخواستها، آنان و خانوادههایشان را در وضعیت بیپناهی قرار داده است.
در یکی از نامههای رسیده آمده است که این افسران خود را در رقابتی تلخ با زمان میبینند. آنان نوشتهاند که برخی کسانی که پیشتر به بریتانیا منتقل شدهاند، اکنون در هتلها اسکان دارند و شماری از آنان گزینههای پیشنهادی برای اسکان دائم را نپذیرفتهاند. نویسندگان نامه گفتهاند که روند اسکان نباید باعث کند شدن انتقال کسانی شود که هنوز در وضعیت خطرناک قرار دارند.
آنان گفتهاند جان انسانها نباید در انتظار تصمیمهای اداری، کندی اسکان یا بررسیهای طولانی باقی بماند.
نشت اطلاعات و دشوار شدن زندگی برای افسران پیشین
پرونده ایآرایپی پیش از بستهشدن نیز با یک بحران جدی روبهرو شده بود. دولت بریتانیا تایید کرده است که در دلو ۱۴۰۰، در پی یک «حادثه از دسترفتن اطلاعات»، بخشی از اطلاعات شخصی شماری از درخواستدهندگان برنامه ایآرایپی و برنامه اکسگریشیا ممکن است افشا شده باشد.
دولت بریتانیا بعداً گفت این حادثه زمانی رخ داد که یک جدول کاری مربوط به بررسی پروندهها، به دلیل خطای داخلی، بیرون از سیستم رسمی دولت فرستاده شد.
پس از این نشت، بریتانیا یک مسیر جداگانه و محرمانه به نام «افغانستان ریسپانس روت» ایجاد کرد تا شماری از افرادی را که به دلیل افشای اطلاعاتشان در معرض خطر دانسته میشدند، برای انتقال به بریتانیا بررسی کند.
افسران پیشین نگران هستند که پس از افشای احتمالی نام، مشخصات و جزئیات پروندههای آنان رد درخواستها یا طولانی شدن روند بررسی، برای این افسران به معنای ماندن در محیطی است که به گفته خودشان، هر روز میتواند برای آنان خطر تازهای بسازد.
مخالفان مسلح با کمک بریتانیا میخواهند برخی مناطق را از کنترول طالبان خارج کنند
رئیس سرویس امنیت روسیه اعلام کرد داعش خراسان، گروههای جهادی مرتبط با آن و مخالفان مسلح ضدطالبان «با حمایت فعال سرویسهای اطلاعاتی بریتانیا» برای تضعیف اداره طالبان تلاش میکنند. الکساندر بورتنیکوف گفت این گروهها در پی گسترش مناطق خارج از کنترول طالبان، به ویژه در شمال هستند.
این مقام ارشد روسیه تأکید کرد که داعش خراسان، گروههای جهادی و مخالفان مسلح طالبان «به دنبال گسترش ساحات خارج از کنترول طالبان در کشور، بیش از همه در شمال هستند»
او افزود که «غربیها امیدوارند با تکیه بر این منطقه، بعدها اوضاع جمهوریهای آسیای مرکزی را نیز به نفع خود تحت تأثیر قرار دهند.»
او بر لزوم تقویت تماسهای ضدتروریسم با «همتایان افغان» (طالبان) تأکید کرد و گفت مسکو این همکاری را در چارچوب تلاشهای گستردهتر برای ثبات سیاسی در افغانستان و عادیسازی روابط کابل و اسلامآباد دنبال میکند.
خبرگزاری تاس گزارش داد که بورتنیکوف در نشست شورای رؤسای نهادهای امنیتی و استخباراتی کشورهای مستقل مشترکالمنافع سخنرانی کرده است.
سربازگیری داعش از کشورهای آسیای میانه
الکساندر بورتنیکوف میگوید که داعش خراسان بهطور فعال از میان شهروندان تاجیکستان، اوزبیکستان، قرغیزستان و قزاقستان و نیز از میان کارگران مهاجر در روسیه عضوگیری میکند.
او افزود که شبکههای مخفی تروریستی، کانالهای تدارکاتی و طرحریزی برای انجام حملات تروریستی در کشورهای مستقل مشترکالمنافع در حال شکلگیری است.
خنثی کردن شش حمله تروریستی در روسیه و تاجیکستان
الکساندر بورتنیکوف گفت که سرویس امنیت روسیه با همکاری همتایان خود در تاجیکستان اوایل امسال یک سلول تروریستی را که برای انجام «حملات پرسر و صدا» برنامهریزی میکرد، شناسایی و خنثی کرده است.
به گفته بورتنیکوف، سرویس امنیت روسیه همچنین با همکاری اداره امنیت دولتی اوزبیکستان، پنج حمله در مرحله برنامهریزی را در مناطق مختلف روسیه، از جمله در مسکو، ناکام کرده است.
بورتنیکوف در ادامه بر اهمیت توسعه تماسها و همکاریهای ضدتروریستی با مقامهای طالبان تأکید کرد و گفت: «ما از جانب خود چنین فعالیتهایی را دنبال میکنیم؛ از جمله در چارچوب تلاشهای گستردهتر برای تقویت ثبات سیاسی در افغانستان و عادیسازی روابط میان کابل و اسلامآباد. امنیت مشترک ما بهطور مستقیم به برقراری صلح و ثبات در منطقه افغانستان و پاکستان وابسته است.»
روسیه تنها کشور در جهان است که اداره طالبان را به رسمیت شناخته است، اما در عین حال بارها نسبت به تهدیدهای امنیتی ناشی از افغانستان ابراز نگرانی کرده است.
پیش از این، سرگئی شایگو، دبیر شورای امنیت ملی روسیه، در ۲۴ ثور گفته بود که بیثباتی مداوم در افغانستان یکی از اصلیترین تهدیدهای امنیتی در حوزه سازمان همکاری شانگهای به شمار میرود.
با وجود گذشت نزدیک به پنج سال از بازگشت طالبان به قدرت، چین و روسیه همچنان بر وجود تهدیدهای امنیتی برخاسته از افغانستان تأکید میکنند و معتقدند که طالبان اقدامات مؤثری برای رفع این نگرانیها انجام نداده است.
در پی افزایش هشدارهای امنیتی روسیه درباره فعالیت داعش خراسان و تأکید مسکو بر ضرورت گسترش همکاریهای ضدتروریسم با طالبان، سخنگوی حکومت طالبان اعلام کرد که «هیچ کشوری نباید از خاک افغانستان احساس تهدید کند» و کابل اجازه شکلگیری ناامنی در مرزهای منطقه را نخواهد داد.
به گزارش ایراف، ذبیحالله مجاهد، سخنگوی حکومت طالبان، در واکنش به اظهارات اخیر رئیس سازمان امنیت فدرال روسیه اعلام کرد که «افغانستان امروز برای هیچ کشوری تهدید نیست» و طالبان اجازه نخواهند داد هیچ گروهی از خاک این کشور علیه همسایگان یا منطقه اقدام کند.
این موضعگیری پس از آن مطرح شد که الکساندر بورتنیکوف، رئیس سرویس امنیت فدرال روسیه، در نشست مقامهای امنیتی کشورهای مستقل مشترکالمنافع نسبت به فعالشدن هستههای داعش خراسان در آسیای میانه هشدار داد و گفت مسکو برای مهار تهدیدهای برخاسته از افغانستان، همکاریهای امنیتی با طالبان را افزایش میدهد.
هشدارهای تازه مسکو درباره داعش خراسان بورتنیکوف اعلام کرده بود که داعش خراسان در حال جذب نیرو از میان شهروندان آسیای میانه است و شبکههای مخفی این گروه برای انجام عملیات در منطقه شکل گرفتهاند.
به گفته او، این ساختارها با هدف بیثباتسازی منطقه و گسترش نفوذ در شمال افغانستان فعال شدهاند.
او همچنین از خنثیسازی یک هسته تروریستی در همکاری با تاجیکستان در ابتدای سال جاری خبر داد؛ هستهای که قصد اجرای «حملات پرسر و صدا» در منطقه را داشت.
بورتنیکوف افزود که با همکاری اداره امنیت دولتی ازبکستان، پنج طرح حمله در روسیه نیز ناکام گذاشته شده است.
رئیس سرویس امنیت فدرال روسیه تأکید کرده بود که ثبات آسیای مرکزی بدون مدیریت وضعیت افغانستان امکانپذیر نیست و به همین دلیل مسکو تماسهای امنیتی با طالبان را افزایش داده است.
او این همکاری را بخشی از تلاش برای عادیسازی روابط کابل و اسلامآباد نیز دانست.
بورتنیکوف همچنین مدعی شد برخی کشورهای غربی، از جمله انگلیس، در پی بهرهبرداری از بیثباتی افغانستان برای تأثیرگذاری بر جمهوریهای آسیای مرکزی هستند.
روسیه تنها کشوری است که تاکنون حکومت طالبان را به رسمیت شناخته، اما همزمان نسبت به تهدیدهای امنیتی برخاسته از افغانستان هشدار میدهد.
پیشتر نیز سرگئی شایگو، دبیر شورای امنیت ملی روسیه، وضعیت افغانستان را «یکی از مهمترین چالشهای امنیتی سازمان همکاری شانگهای» توصیف کرده بود.
ضمیر کابلوف، نماینده ویژه رئیسجمهور روسیه در امور افغانستان، اخیراً اعلام کرده که حدود ۲۳ هزار جنگجوی خارجی در افغانستان حضور دارند؛ موضوعی که به گفته او برای روسیه و کشورهای آسیای مرکزی «بسیار نگرانکننده» است.
در کنار هشدارهای امنیتی، تحلیلگران روس نیز نسبت به پیامدهای بحران انسانی افغانستان هشدار میدهند.
ایلیا زیمین، پژوهشگر ارشد مؤسسه اقتصاد جهانی و روابط بینالملل روسیه، در تحلیلی برای روزنامه ایزوستیا نوشته است که گسترش فقر، ناامنی غذایی و بحران انسانی میتواند زمینه را برای جذب جوانان به گروههای تندرو فراهم کند.
او افغانستان را یکی از کانونهای فعال داعش خراسان توصیف کرده و گفته فعالیت این گروه نهتنها امنیت داخلی افغانستان، بلکه ثبات آسیای مرکزی و روسیه را تهدید میکند.
زیمین با وجود انتقاد از «ماهیت بحثبرانگیز» حکومت طالبان، معتقد است طالبان در مقایسه با سایر گروههای مسلح، تهدید کمتری برای منطقه ایجاد میکنند و همین موضوع باعث شده مسکو مسیر تعامل با طالبان را ادامه دهد.
مقامهای روسی تأکید دارند که نادیدهگرفتن طالبان نه بحران انسانی را کاهش میدهد و نه تهدیدهای امنیتی را مهار میکند.
بر همین اساس، مسکو در سالهای اخیر سطح روابط سیاسی و اقتصادی خود با طالبان را افزایش داده است.
در ۱۵ مه، الکسی اوورچوک، معاون نخستوزیر روسیه، در کازان با ندا محمد ندیم، سرپرست وزارت تحصیلات عالی طالبان، دیدار کرد.
حجم تجارت دو طرف در دو ماه نخست سال ۲۰۲۶ به ۵۰۰ میلیون دلار رسیده است؛ رقمی که نشاندهنده رشد سریع مناسبات اقتصادی است.
حضور هیئت طالبان در مجمع اقتصادی سنپترزبورگ نیز از تلاش مسکو برای تقویت همکاریهای اقتصادی با کابل حکایت دارد.
روزنامه ایزوستیا مینویسد کمکهای انسانی روسیه به افغانستان تنها اقدامی بشردوستانه نیست، بلکه بخشی از یک راهبرد امنیتی گستردهتر برای جلوگیری از بیثباتی در افغانستان و منطقه است.
وزیر دفاع طالبان در مسکو: افغانستان خانه مشترک همه افغانها است
به گزارش خبرگزاری تسنیم، «محمد یعقوب مجاهد»، وزیر دفاع حکومت طالبان در سفر به مسکو با شماری از افغانهای مقیم این کشور در سفارت افغانستان در مسکو دیدار کرد.
وی در این دیدار ضمن تبریک عید سعید قربان، بر اهمیت وحدت میان مردم افغانستان تاکید کرد و اظهار داشت که این کشور خانه مشترک تمامی شهروندان افغانستان است.
وزیر دفاع حکومت طالبان به افغانهای مقیم روسیه اطمینان داد که حکومت کابل آماده هرگونه همکاری است و تلاش میکند تا زمینه حل مشکلات موجود و فراهمسازی شرایط خودکفایی در افغانستان را مهیا سازد.
محمد یعقوب مجاهد بهمنظور شرکت در «مجمع بینالمللی امنیت» به میزبانی روسیه، به مسکو سفر کرده است. این نشست که از 5 خرداد آغاز شده است تا 8 خرداد در مجموعه چندمنظوره «لایو آرنا» و پارک مرکزی «پاتریوت» در حومه شهر مسکو ادامه خواهد یافت.
حکومت طالبان پس از بازگشت به قدرت در سال 2021، بارها بر اهمیت ارتباط با افغانهای مقیم خارج از افغانستان تأکید کرده است. در همین چارچوب، مقامات طالبان در سفرهای خارجی خود با مهاجران افغان دیدار کرده و بر مشارکت آنان در روند بازسازی و توسعه افغانستان تأکید میکنند.
روسیه در اقدامی بیسابقه تیرماه سال گذشته به طو رسمی حکومت طالبان در افغانستان را به رسمیت شناخت و استوارنامه سفیر جدید طالبان را پذیرفت. این تصمیم مسکو، نقطه عطفی در روابط بینالمللی با طالبان پس از بازگشت آنها به قدرت محسوب میشود.
از ابوظبی تا بیروت؛ «اشرف غنی» در جستوجوی نقش جدید سیاسی
به گزارش خبرگزاری تسنیم، رسانههای افغانستان اعلام کردند که اشرف غنی رئیسجمهور پیشین افغانستان امارات را ترک کرده و به لبنان رفته است. وی در پیامی به مناسبت عید قربان نیز اشاره کرده بود که در ماههای گذشته امکان اظهار نظر نداشته و صدایش در فضای رسانهای خاموش شده بود.
در همین پیام، اشرف غنی بهصورت غیرمستقیم از محدودیتهای سیاسی و رسانهای در امارات اقامت پیشین خود یاد کرده، بدون آنکه نامی از امارات ببرد.
بر اساس گزارشها، «رولا غنی»، همسر وی، شهروند لبنان است و اشرف غنی نیز در گذشته مدتی در این کشور تحصیل کرده بود، موضوعی که گمانهزنیها درباره مقصد جدیدش را تقویت کرده است.
در پیام اخیر غنی، وی همچنین از وضعیت افغانستان پس از تسلط طالبان انتقاد کرده و این کشور را در وضعیت حساس و «دوراهی میان مرگ و زندگی» توصیف کرده است.
رئیس جمهور پیشین افغانستان همچنین بر ضرورت گفتگوی ملی، پایان انحصار سیاسی و بازنگری در وضعیت حکومتداری تأکید کرده بود.
با این حال، هنوز مشخص نیست که اشرف غنی در لبنان چه نوع فعالیت سیاسی را دنبال خواهد کرد و آیا قصد دارد حضور علنی و سازمانیافته در عرصه سیاست افغانستان داشته باشد یا خیر.
برخی کارشناسان معتقدند جابهجایی اخیر و موضعگیریهای تندتر غنی میتواند نشانهای از تلاش دوباره برای بازتعریف نقش سیاسیاش در معادلات افغانستان باشد؛ هرچند بازگشت وی با چالشهای جدی داخلی و بینالمللی روبهرو است.
طالبان: تعامل مثبت با جهان بخشی از سیاست حکومت کابل است
به گزارش خبرگزاری تسنیم، نماز عید سعید قربان در فضایی آرام و با تدابیر امنیتی گسترده در سراسر افغانستان برگزار شد و همزمان، طالبان در پیام عیدانه خود بر تعامل مثبت با جامعه جهانی تأکید کرد.
در پیام عیدانه «ملاهبت الله آخوندزاده» رئیس طالبان که در مساجد سراسر افغانستان قرائت شد، بر وحدت ملی، رسیدگی به نیازمندان، برخورد نیک با مردم و مسئولیتپذیری کارگزاران حکومت تأکید شده است.
در بخشی از این پیام آمده است که حکومت طالبان بر پایه اصول شریعت اسلامی، خواهان برقراری، توسعه و تعمیق روابط دیپلماتیک و اقتصادی با تمامی کشورهای جهان، بهویژه کشورهای اسلامی است و از تعامل مثبت استقبال میکند.
همزمان، «ذبیحالله مجاهد»، سخنگوی حکومت طالبان نیز، اعلام کرد نماز عید قربان در عیدگاه ولایت قندهار به امامت هبتالله آخندزاده، رئیس طالبان و با حضور مقامهای حکومتی، فرماندهان نظامی و شماری از شهروندان برگزار شده است.
بر اساس اعلام نهادهای امنیتی، تدابیر ویژهای برای تأمین امنیت نماز عید در شهرهای مختلف اتخاذ شده بود و این مناسک بدون وقوع رویداد امنیتی برگزار شد.
در برخی ولایتهای افغانستان نیز مقامات محلی از آزادی صدها زندانی به مناسبت عید قربان و به فرمان رئیس طالبان خبر دادهاند. همچنین گزارشها حاکی از تسهیلات ویژه در گذرگاههای مرزی برای بازگشت مهاجرانی است که قصد سپریکردن تعطیلات عید در افغانستان را داشتند.
به گزارش خبرگزاری تسنیم، روزنامه روسی "ایزوستیا" در تحلیلی نوشته است، بحران انسانی در افغانستان در حال گسترش است. سازمان ملل پیشبینی میکند که در سال 2026، حدود 17 میلیون شهروند افغانستان، از جمله 3.7 میلیون کودک، با کمبود شدید مواد غذایی مواجه شوند. بلایای طبیعی و کاهش حمایتهای بینالمللی، وضعیت را وخیمتر کرده و جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران نیز زنجیرههای حیاتی تأمین کالا به افغانستان را مختل کرده است.
ضمیر کابلوف، نماینده ویژه رئیسجمهور روسیه در امور افغانستان در گفتوگو با این روزنامه اشاره کرد که طرف روسی مجوز لازم برای ارائه کمکهای بشردوستانه به افغانستان در نیمه دوم سال را دریافت کرده است، مشروط بر اینکه مقامات کابل درخواست مربوطه را ارائه دهند. وی تأکید کرد: «ما از قبل اقدامات لازم را پیشبینی کردهایم و مجوز لازم از سوی رئیسجمهور پوتین صادر شده که بر اساس آن، در نیمه دوم سال امکان ارائه چنین کمکی وجود دارد، البته اگر دولت افغانستان با درخواست و مشخص کردن نیازهای خود به روسیه مراجعه کند.»
این دیپلمات توضیح داد که در مرحله کنونی، برداشت محصولات داخلی تا حدی بهطور موقت از شدت بحران غذایی در افغانستان خواهد کاست. بخش کشاورزی این کشور امکان برداشت غلات را دو بار در سال فراهم میکند و مرحله نخست برداشت از اواخر ماه مه آغاز خواهد شد که میتواند به تثبیت بازار داخلی کمک کند. با این حال، کابل ممکن است در آینده بار دیگر با کمبود مواد غذایی مواجه شود.
به گفته وی، روسیه طی دو سال گذشته، از طریق برنامه جهانی غذای سازمان ملل، بیش از 5.2 هزار تن آرد به افغانستان ارسال کرده است. در عین حال، افغانستان بهطور فعال مواد غذایی روسیه را خریداری میکند که علاوه بر آرد، شامل شکر و روغن نباتی نیز میشود. پس از تشدید تنشها پیرامون ایران کابل از مسکو خواست تا صادرات گندم به افغانستان را افزایش دهد.
احتمال تمدید مأموریت سازمان ملل در افغانستان با سئوالاتی همراه است
نماینده ویژه رئیسجمهور روسیه در امور افغانستان اعلام کرد که مأموریت سازمان ملل متحد برای کمک به افغانستان باید تمدید شود، اما در مرحله کنونی همچنان سئوالاتی درباره فعالیت این ساختار در این کشور وجود دارد. ضمیر کابولوف در این باره گفت: «البته که این مأموریت تمدید خواهد شد، اما با برخی شروط، زیرا پرسشهایی درباره عملکرد این مأموریت در افغانستان وجود دارد. امیدواریم همه این مسائل در نظر گرفته شود.»
نماینده ویژه پوتین همچنین به موضوع بحران انسانی در افغانستان پرداخته و تأکید کرد که جامعه جهانی باید از سطح بیانیهها و اظهارات فراتر رفته و به اقدامات عملی، چه در چارچوب سازمان ملل و چه بهصورت دوجانبه، روی آورد.
به گفته وی، این در حالی است که توانایی سازمانهای بینالمللی در حال کاهش است. نظام سازمان ملل با بحران عمومی تأمین مالی روبهرو شده که ناشی از کاهش کمکهای مالی، از جمله از سوی ایالات متحده است، در حالیکه قبلاً این کشور بزرگترین حامی مالی بسیاری از برنامههای بشردوستانه بینالمللی بود. دفتر هماهنگی امور انساندوستانه سازمان ملل به دلیل کمبود منابع، هدف جمعآوری کمک مالی برای عملیاتهای بشردوستانه در سال 2026 را از 47 میلیارد دلار در سال گذشته به 33 میلیارد دلار کاهش داده است.
دفتر کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهندگان نیز نسبت به کاهشهای جدید در تعداد کارکنان هشدار داده و اعلام کرده که بودجه این نهاد در سال 2026 ممکن است پس از کاهش 30 درصدی در سال گذشته، 15 درصد دیگر نیز کاهش یابد.
مردم افغانستان با خطر بحران مواد غذایی مواجه هستند
این روزنامه در پایان یادآور شد، افغانستان همچنان یکی از بزرگترین بحرانهای انسانی جهان به شمار میرود و میلیونها نفر از ساکنان این کشور به کمکهای بینالمللی وابسته هستند که آنهم بطور مرتب هر سال کاهش مییابد. برنامه جهانی غذای سازمان ملل پیشبینی میکند که در سال 2026، حدود 17.4 میلیون شهروند افغانستان - معادل حدود 36 درصد جمعیت کشور - با کمبود جدی مواد غذایی مواجه شوند. از این تعداد، 4.7 میلیون نفر هماکنون نیز در وضعیت بسیار دشواری قرار دارند.
برای بسیاری از خانوادههای پرجمعیت، نان خشک و چای گاهی تنها منبع تغذیه محسوب میشود. بحران غذایی به عامل سوءتغذیه گسترده و سیستماتیک در میان کودکان تبدیل شده است. پیشبینی میشود که امسال 3.7 میلیون کودک با مشکل سوءتغذیه مواجه شوند. عامل بیکاری و بسته شدن مرز با پاکستان در پی درگیریهای اخیر نیز تأثیر بسیار زیادی بر وضعیت انسانی در افغانستان گذاشته است.
در نتیجه کمکهای انساندوستانه به افغانستان به بخشی از رویکردی گستردهتر برای تثبیت اوضاع این کشور تبدیل شده است. در شرایط کاهش تأمین مالی بینالمللی، بحران غذایی و خطرات افراطگرایی، روسیه تلاش میکند کانالهای کاری خود با کابل را حفظ کرده و مسائل انسانی را حلوفصل کند. ثبات افغانستان نهتنها برای وضعیت داخلی این کشور، بلکه برای امنیت کل منطقه آسیای مرکزی اهمیت دارد.
ژاپن: همکاریها با افغانستان ادامه مییابد
به گزارش خبرگزاری تسنیم، «کنیچی ماساموتو»، سفیر ژاپن در کابل در دیدار با «امیرخان متقی»، وزیر امور خارجه حکومت طالبان، بر تداوم همکاریهای توکیو با افغانستان در بخشهای مختلف تأکید کرد.
وزارت خارجه حکومت طالبان با انتشار بیانیهای اعلام کرد که در این دیدار، دو طرف درباره تحولات جاری منطقه و همچنین گسترش روابط دوجانبه میان افغانستان و ژاپن گفتگو کردند.
در این دیدار، امیرخان متقی با اشاره به اهمیت روابط با ژاپن گفت این کشور جایگاه مهمی در سیاست خارجی افغانستان دارد و از کمکهای مستمر توکیو به مردم افغانستان در بخشهای مختلف، درک واقعبینانه از شرایط افغانستان و رویکرد مثبت این کشور قدردانی کرد.
از سوی دیگر، سفیر ژاپن نیز با تأکید بر تداوم همکاریهای کشورش با افغانستان اعلام کرد توکیو به حمایتها و کمکهای خود در بخشهای مختلف ادامه خواهد داد.
در پایان، دو طرف بر تقویت روابط دوجانبه، افزایش هماهنگی در حوزههای بشردوستانه، گسترش تعاملات متقابل و برگزاری نشستهای فنی میان دو کشور تأکید کردند.
به گزارش خبرگزاری تسنیم، «مردف القاشوطی»، سفیر قطر در کابل طی دیداری با «امیرخان متقی»، وزیر خارجه حکومت طالبان تأکید کرد دوحه به همکاری و تعامل خود با هیئت حاکمه افغانستان ادامه خواهد داد.
در این دیدار، دو طرف علاوه بر بررسی روابط دوجانبه، درباره تحولات اخیر منطقه و راههای گسترش همکاریها میان کابل و دوحه نیز گفتگو کردند.
بر اساس اطلاعیه منتشر شده توسط طالبان، متقی در این دیدار ضمن استقبال از توقف درگیریها در منطقه، ابراز امیدواری کرد این جنگ بهطور دائمی پایان یابد.
دوحه پس از تحولات سقوط نظام جمهوریت و بازگشت طالبان به قدرت در سال 1400 نیز روابط خود با حکومت طالبان را حفظ کرده و در بخشهای مختلف، از جمله همکاریهای سیاسی، کمکهای انسانی، تسهیل پروازها و ایجاد ارتباط میان کابل و جامعه جهانی، نقش فعالی داشته است.
به گزارش خبرگزاری تسنیم، «ذبیحالله مجاهد»، سخنگوی حکومت طالبان اعلام کرد که افغانستان از تلاشهای میانجیگرانه چین در روند گفتوگوها استقبال میکند و امیدوار است مذاکرات میان کابل و اسلامآباد به نتایج مثبت منجر شود.
این اظهارات در حالی مطرح میشود که «شهباز شریف»، نخستوزیر پاکستان در سفری چهار روزه به چین بهسر میبرد؛ سفری که به گفته منابع خبری، موضوع افغانستان و تنشهای امنیتی میان کابل و اسلامآباد از محورهای اصلی گفتگوهای دو طرف خواهد بود.
پیش از این، شهر ارومچی چین در فروردینماه میزبان مذاکرات هیئتهای طالبان و پاکستان بود؛ گفتگوهایی که با وجود یک هفته تداوم، بدون دستیابی به توافق مشخص پایان یافت.
بر اساس گزارشها، هیئت پاکستانی در جریان این مذاکرات سه خواسته اصلی را به طالبان ارائه کرده بود از جمله اعلام رسمی تحریک طالبان پاکستان (تیتیپی) بهعنوان یک گروه تروریستی، نابودی زیرساختها و پناهگاههای این گروه در خاک افغانستان و ارائه شواهد قابل راستیآزمایی درباره اقدامات انجامشده علیه آن.
این در حالی است که طالبان همواره حضور گروههای مسلح خارجی در افغانستان را رد کرده و تأکید دارد اجازه نخواهد داد از خاک این کشور علیه هیچ کشوری استفاده شود. با این حال، مقامات طالبان بارها اعلام کردهاند اسلامآباد نباید مسئولیت ناکامیهای امنیتی خود را متوجه کابل کند.
نخستوزیر پیشین پاکستان: عبدالرحمان همان کاری را با هزارهها کرد که هیتلر با یهودیان
انوارالحق کاکر، نخستوزیر پیشین پاکستان، در اظهاراتی کمسابقه، سیاستهای عبدالرحمان خان در قبال هزارهها را با اقدامات آلمان نازی علیه یهودیان مقایسه کرد و گفت آنچه در اواخر قرن نوزدهم بر هزارهها گذشت، «نسخهای از نازیسم در افغانستان» بود.
به گزارش ایراف، رسانههای پاکستانی میگویند که انورالحق کاکر این سخنان را در مراسم «روز فرهنگ هزاره» در اسلامآباد مطرح کرده و گفته است که عبدالرحمان خان «دقیقاً همان کاری را انجام داد که هیتلر با یهودیان کرد.»
وی همچنین هزارهها را یکی از جوامع دارای پیشینه فرهنگی غنی در منطقه توصیف کرده و از آنان بهعنوان وارثان چندین سنت تاریخی و فرهنگی یاد کرده است.
اظهارات نخستوزیر پیشین پاکستان بار دیگر بحث درباره سرکوب هزارهها در دوره حکومت عبدالرحمان خان را به فضای رسانهای و سیاسی بازگردانده است.
در سالهای اخیر، فعالان هزاره و شماری از نهادهای حقوق بشری تلاش کردهاند کشتار و کوچ اجباری هزارهها در دهه ۱۸۹۰ میلادی بهعنوان «نسلکشی» به رسمیت شناخته شود.
براساس روایتهای تاریخی، در جریان لشکرکشیهای حکومت عبدالرحمان به مناطق مرکزی افغانستان، هزاران هزاره کشته شدند، بخش بزرگی از زمینهای آنان مصادره شد و شمار زیادی نیز به بردگی گرفته یا ناچار به مهاجرت شدند.
برخی پژوهشگران معتقدند شدت و ابعاد این سرکوب، از منظر هدفگیری قومی و مذهبی، شباهتهایی با سیاستهای پاکسازی نژادی در اروپا دارد. برخی اسناد تاریخی قتلعام حداکثری و کشتار بیش از ۶۲ درصد از مردمان هزاره توسط عبدالرحمان خان را تأیید میکنند.
سخنان کاکر واکنشهای گستردهای در شبکههای اجتماعی بهدنبال داشته و بسیاری از کاربران هزاره آن را یکی از صریحترین موضعگیریهای یک مقام ارشد پاکستانی درباره تاریخ سرکوب هزارهها توصیف کردهاند.
روسیه 'استقرار تاسیسات امریکا و ناتو در افغانستان' را غیرقابل قبول خواند
دبیر شورای امنیت ملی روسیه گفته است که «استقرار تاسیسات نظامی ایالات متحده و کشورهای عضو ناتو در افغانستان یا کشورهای همسایه آن»، اقدامی غیرقابل قبول است.
خبرگزاری ریانووستی گزارش داد که سرگئی شویگو این اظهارات را در سومین نشست دبیران شوراهای امنیت ملی کشورهای آسیای مرکزی و روسیه مطرح کرده است. این نشست در حاشیه مجمع بینالمللی امنیت برگزار شده است.
شویگو روز سهشنبه، ۵ جوزا گفت: «وضعیت در افغانستان همچنان دشوار است. تهدید قاچاق مواد مخدر و سلاح پابرجاست و فعالیت سازمانها و گروههای تروریستی بینالمللی ادامه دارد.»
دبیر شورای امنیت روسیه گفت هنگام برقراری رابطه با مقامهای افغانستان، باید به یاد داشت که به گفته او، اقدامات کشورهای ناتو به وضعیت کنونی انجامیده است.
او افزود که کشورهای ناتو «مسئولیت اصلی» وضعیت کنونی افغانستان را بر عهده دارند.
شویگو گفت: «دقیقاً به همین دلیل و با توجه به رویدادهای پیرامون ایران، ما استقرار زیرساخت نظامی امریکا و کشورهای ناتو را در افغانستان یا کشورهای همسایه غیرقابل قبول میدانیم.»
او تاکید کرد که چنین اقدامهایی «جز خطر، چیزی به همراه ندارد.»
روسیه در سالهای اخیر بارها با بازگشت حضور نظامی امریکا و ناتو به افغانستان یا کشورهای آسیای مرکزی مخالفت کرده است. مسکو این موضوع را تهدیدی برای امنیت منطقه و افزایش نفوذ نظامی غرب در نزدیکی مرزهای خود میداند.
پس از خروج نیروهای امریکا و ناتو از افغانستان در سال ۲۰۲۱، روسیه بهطور مداوم نسبت به احتمال بازگشت امریکا به افغانستان هشدار داده است.
رئیسجمهور امریکا نیز بارها علاقه خود را به حضور نیروهای امریکایی در پایگاه هوایی بگرام مطرح کرده، اما حکومت امریکا تاکنون هیچ تمایل یا برنامه رسمی برای بازگشت به بگرام اعلام نکرده است.
با وجود رشد اقتصادی محدود در افغانستان توان معیشت مردم بهبود نیافته است
بانک جهانی در تازهترین گزارش ماهانه خود اعلام کرد که اقتصاد افغانستان با وجود ثبت رشد محدود ، همچنان با چالشهای جدی روبهرو است. به گفته این نهاد، افزایش جمعیت، رشد تورم و کاهش کمکهای خارجی فشار بر معیشت مردم را بیشتر کرده و سطح زندگی شهروندان را تضعیف کرده است.
بانک جهانی با انتشار گزارشی اعلام کرد که اقتصاد افغانستان با وجود تنشهای منطقهای و بسته شدن مرزها، همچنان بهطور محدود در حال رشد است؛ بهگونهای که تولید ناخالص داخلی واقعی آن حدود ۴.۸ درصد برآورد میشود.
بر بنیاد گزارش، این رشد اقتصادی عمدتاً ناشی از افزایش تقاضای داخلی و بازگشت میلیونها مهاجر افغان بوده است؛ عواملی که مصرف خانوارها و فعالیت بازارهای داخلی را افزایش داده است.
با این حال، بانک جهانی هشدار داده است که بازگشت حدود ۳.۷ میلیون افغان از رشد اقتصادی پیشی گرفته و باعث شده تولید ناخالص داخلی سرانه ۵.۶ درصد کاهش یابد. به گفته این نهاد، رشد جمعیت و افزایش قیمتها فشار بیشتری بر معیشت خانوادهها وارد کرده است.
در این گزارش آمده است که نرخ تورم در سال مالی ۲۰۲۵ بهطور متوسط ۳.۶ درصد بوده و در مارچ ۲۰۲۶ به ۷.۶ درصد رسیده است. بانک جهانی کاهش تولیدات زراعتی، افزایش تقاضا و اختلالات تجاری را از عوامل اصلی این افزایش دانسته و تأکید کرده است گرچه ثبات نرخ ارز و کاهش قیمتهای جهانی تا حدی به مهار تورم کمک کرده، اما افزایش قیمتها قدرت خرید خانوادهها، بهویژه اقشار فقیر، را کاهش داده است.
بانک جهانی میگوید این وضعیت به تشدید فقر و ناامنی غذایی انجامیده است. برآوردها نشان میدهد که در اواخر سال ۲۰۲۵ حدود ۱۴ میلیون نفر با ناامنی غذایی حاد روبهرو بودهاند و این رقم ممکن است در زمستان آینده به ۱۷.۴ میلیون نفر، معادل نزدیک به ۴۰ درصد جمعیت افغانستان، برسد.
در بخش دیگری از گزارش آمده است که درآمدهای داخلی طالبان در سال ۲۰۲۵ به ۱۹.۸ درصد تولید ناخالص داخلی افزایش یافته که عمدتاً ناشی از بهبود جمعآوری مالیات بوده است. با این حال، کاهش کمکهای خارجی توانایی سرمایهگذاری در زیرساختها و مقابله با بحرانهای اقتصادی را محدود کرده است.
بانک جهانی همچنین وضعیت اقتصاد خارجی افغانستان را شکننده توصیف کرده و گفته است افزایش واردات و ضعف صادرات، کسری تجاری را بیشتر کرده است. برآورد میشود کسری حساب جاری در سال ۲۰۲۵ به ۳۶.۱ درصد تولید ناخالص داخلی رسیده باشد؛ رقمی که وابستگی شدید اقتصاد افغانستان به واردات را نشان میدهد.
این نهاد افزوده است که بخش خصوصی از سال ۲۰۲۲ به اینسو نشانههایی از بهبود در فروش، اشتغال و سرمایهگذاری نشان داده، اما مشکلاتی مانند کمبود برق، دسترسی محدود به منابع مالی و گستردگی اقتصاد غیررسمی همچنان مانع رشد پایدار و ایجاد فرصتهای شغلی است.
فرِیس حداد-زِروس، مدیر بانک جهانی برای افغانستان، گفته است: «اقتصاد افغانستان در برابر چالشهای بزرگ تا حدی تابآوری نشان داده، اما رشد اقتصادی بهتنهایی کافی نیست. رشد سریع جمعیت از دستاوردهای اقتصادی پیشی گرفته و باعث کاهش درآمدها و تشدید فقر شده است.»
بانک جهانی پیشبینی کرده است که رشد اقتصادی افغانستان در سال ۲۰۲۶ به حدود ۴ درصد کاهش یابد و هشدار داده است که ادامه بیثباتی منطقهای، کاهش کمکهای خارجی و فشارهای جمعیتی، چشمانداز اقتصادی کشور را آسیبپذیرتر خواهد کرد.
پژوهشگر روس: گسترش فقر در افغانستان موتور جذب گروههای تندرو است
یک پژوهشگر ارشد روس با اشاره به تشدید بحران انسانی در افغانستان میگوید گسترش فقر و ناامنی غذایی میتواند زمینهساز جذب نیرو برای گروههای تندرو شود؛ موضوعی که به باور اویکی از دلایل اصلی تداوم حضور و کمکهای روسیه در این کشور است.
به گزارش ایراف، ایلیا زیمین، پژوهشگر ارشد مؤسسه اقتصاد جهانی و روابط بینالملل روسیه، در تحلیلی که روزنامه «ایزوستیا» منتشر کرده، نسبت به وخامت روزافزون شرایط انسانی در افغانستان هشدار داده و گفته است که ادامه این روند میتواند جامعه را بیش از گذشته در برابر جذب به جریان های افراطی آسیبپذیر کند.
به گفته او، افغانستان امروز به یکی از کانونهای فعال داعش خراسان تبدیل شده؛ گروهی که فعالیت های آن نهتنها امنیت داخلی افغانستان، بلکه ثبات منطقه، بهویژه آسیای مرکزی و روسیه را تهدید می کند.
زیمین با وجود انتقاد از حکومت طالبان و «ماهیت بحثبرانگیز» آن، معتقد است که در مقایسه با سایر گروههای مسلح فعال در افغانستان، طالبان «تهدید کمتری» برای منطقه ایجاد میکنند.
او میگوید همین واقعیت باعث شده مسکو مسیر تعامل با طالبان را ادامه دهد.
مقامهای روسی بارها تأکید کردهاند که نادیدهگرفتن حکومت طالبان، نه بحران انسانی را کاهش میدهد و نه تهدیدهای امنیتی را مهار میکند.
به همین دلیل، مسکو در سالهای اخیر سطح روابط سیاسی و اقتصادی خود با طالبان را افزایش داده است.
در ۱۵ مه، الکسی اوورچوک، معاون نخستوزیر روسیه، در کازان با ندا محمد ندیم، سرپرست وزارت تحصیلات عالی طالبان، دیدار کرد.
بر اساس اعلام مقامهای روسی، حجم تجارت دو کشور در دو ماه نخست سال ۲۰۲۶ به حدود ۵۰۰ میلیون دلار رسیده است؛ رقمی که نشاندهنده گسترش سریع مناسبات اقتصادی میان دو طرف است.
حضور هیئت طالبان در مجمع اقتصادی سنپترزبورگ نیز یکی دیگر از نشانههای تلاش مسکو برای تقویت همکاریهای اقتصادی با کابل ارزیابی میشود.
گزارش «ایزوستیا» میگوید کمکهای انسانی روسیه به افغانستان تنها یک اقدام بشردوستانه نیست، بلکه جزئی از یک راهبرد کلان برای جلوگیری از بیثباتی در افغانستان و منطقه است.
تحلیلگران روس هشدار میدهند که اگر بحران انسانی تشدید شود، افغانستان ممکن است به فضایی «غیرقابل کنترل» تبدیل شود که پیامدهای آن از مرزهای این کشور فراتر خواهد رفت.
زیمین تأکید میکند که هیچ کشوری بهتنهایی قادر به حل بحران انسانی افغانستان نیست و این وضعیت نیازمند همکاری هماهنگ جامعه جهانی است.
روسیه تنها کشوری است که تاکنون حکومت طالبان را به رسمیت شناخته و روابط رسمی و گستردهای با آن برقرار کرده است. با این حال، مسکو همچنان نسبت به فعالیت گروههای هراسافکن در افغانستان ابراز نگرانی میکند.
ضمیر کابلوف، نماینده ویژه رئیسجمهور روسیه در امور افغانستان، اخیراً اعلام کرده است که حدود ۲۳ هزار جنگجوی خارجی در افغانستان حضور دارند؛ موضوعی که به گفته او برای روسیه و کشورهای آسیای مرکزی «بسیار نگرانکننده» است.
سازمان ملل: تنها 11 درصد بودجه بشردوستانه برای افغانستان تامین شده است
به گزارش خبرگزاری تسنیم، دفتر هماهنگی امور بشردوستانه سازمان ملل (اوچا) اعلام کرد تنها 11 درصد از بودجه مورد نیاز «طرح پاسخ و نیازهای بشردوستانه» افغانستان در سال 2026 تأمین شده است؛ موضوعی که نگرانیهای جدی درباره تداوم کمکرسانی به نیازمندان در این کشور را افزایش داده است.
بر اساس گزارش نمایندگی اوچا در افغانستان، از مجموع 1.71 میلیارد دلار بودجه مورد نیاز برای اجرای این طرح، تاکنون تنها 194.6 میلیون دلار تأمین شده و 1.52 میلیارد دلار، معادل 89 درصد بودجه، همچنان بدون تأمین مالی باقی مانده است. همچنین از 456 میلیون دلار بودجهای که بهعنوان اولویت فوری تعیین شده، هنوز 58 درصد تأمین نشده است.
دادههای طرح بشردوستانه 2026 نشان میدهد از میان 21.9 میلیون نفر نیازمند در افغانستان، 17.5 میلیون نفر برای دریافت کمک هدفگذاری شدهاند، اما تاکنون تنها 4.7 میلیون نفر، معادل 27 درصد، تحت پوشش خدمات قرار گرفتهاند.
اوچا در بخش امنیت غذایی و کشاورزی، که بزرگترین حوزه نیازهای بشردوستانه افغانستان محسوب میشود، اعلام کرد 17.4 میلیون نفر به کمک نیاز دارند، اما تاکنون تنها 3 میلیون نفر، معادل 25 درصد، خدمات دریافت کردهاند. با وجود گستردگی نیازها، تنها 6 درصد بودجه مورد نیاز این بخش تأمین شده است.
در بخش بهداشت نیز از مجموع 14.4 میلیون نفر نیازمند، تنها 1.5 میلیون نفر، معادل 20 درصد، خدمات دریافت کردهاند و میزان تأمین مالی این حوزه به 15 درصد رسیده است.
بر اساس این گزارش، وضعیت بخش تغذیه بحرانیتر است؛ بهگونهای که از میان 7.5 میلیون نفر نیازمند، تنها 17 درصد تحت پوشش قرار گرفتهاند و فقط 2 درصد از بودجه مورد نیاز تأمین شده است.
در حوزه آب، بهداشت و فاضلاب نیز 15.9 میلیون نفر نیازمند خدمات هستند، اما تنها 11 تا 14 درصد آنان تحت پوشش قرار گرفتهاند و فقط 4 درصد بودجه لازم تأمین شده است.
اوچا همچنین اعلام کرد بخش سرپناه و خدمات اسکان، با 4.2 میلیون نفر نیازمند، از کمبرخوردارترین حوزهها به شمار میرود؛ بهطوریکه تنها 9 درصد نیازمندان تحت پوشش قرار گرفتهاند و فقط 3 درصد بودجه مورد نیاز آن تأمین شده است.
در بخش آموزش نیز با وجود 7.1 میلیون نفر نیازمند، تنها 31 هزار نفر از خدمات آموزشی بهرهمند شدهاند؛ آماری که نشاندهنده محدودیت جدی در دسترسی به آموزش در افغانستان است.
اچکزی: ناامنی پاکستان نتیجه سیاستها در قبال افغانستان است
به گزارش خبرگزاری تسنیم،«محمود خان اچکزی» رئیس ائتلاف احزاب اپوزیسیون دولت پاکستان موسوم به «تحریک تحفظ آیین»، با انتقاد از سیاستهای امنیتی و خارجی این کشور، گفت ناامنی و بیثباتی در پاکستان نتیجه تصمیمهای دولت این کشور در دوران جنگ افغانستان است.
رئیس حزب «عوامی ملی پشتونخوا» افزود هیچکس «بدون دلیل یا از روی دیوانگی» اسلحه به دست نمیگیرد و تأکید کرد اگر قدرت در اختیار افراد شایسته قرار گیرد، وضعیت امنیتی کشور میتواند بهبود یابد.
اچکزی با اشاره به تحولات جنگ افغانستان تصریح کرد در آن دوره، جنگجویانی از کشورهای مختلف در پاکستان گردهم آمده و آموزش دیدند و همین سیاستها در ادامه به شکلگیری گروههای شبهنظامی بزرگ منجر شد.
وی همچنین با طرح این پرسش که چرا «تراژدیهای بزرگ ملی و شکستهای امنیتی» در پاکستان بهدرستی بررسی نشدهاند، خواستار توجه جدی به ریشههای بحرانهای امنیتی در این کشور شد.
این سیاستمدار پاکستانی پیشتر نیز در سخنانی در پارلمان این کشور گفته بود بحران کنونی پاکستان ریشه در سیاستهای خارجی و اقتصادی اسلامآباد دارد و تأکید کرده بود برای بهبود روابط با افغانستان و حل مشکلات موجود، باید مسیر گفتوگو و تعامل با طالبان باز شود.
به گزارش خبرگزاری تسنیم، وزارت خارجه حکومت طالبان در بیانیهای حمله گروه جداییطلبان بلوچ موسوم به «ارتش آزادیبخش بلوچ» به قطاری در کویته پاکستان را بهشدت محکوم کرد.
طالبان در این بیانیه تصریح کرد: «کشته و زخمی شدن غیرنظامیان از سوی هر کس و به هر شکل که باشد، قابل محکومیت است. وزارت خارجه با ارائه مراتب تسلیت به خانوادههای قربانیان، همدردی عمیق خود را با آنان ابراز میدارد.»
بر اساس گزارش منابع رسمی، در حمله انتحاری به قطار «جعفر اکسپرس» در کویته، حدود 30 نفر کشته و 70 تن دیگر زخمی شدند.
در مقابل، «ارتش آزادیبخش بلوچ» با پذیرش مسئولیت این حمله مدعی شد قطاری را هدف قرار داده که در حال انتقال نیروهای نظامی از یک پایگاه ارتش بوده است. این گروه همچنین ادعا کرد در این حمله 82 نیروی ارتش کشته و بیش از 120 نفر دیگر زخمی شدهاند.
محکومیت این حمله از سوی طالبان در حالی مطرح میشود که مقامهای پاکستانی همواره مدعیاند گروههای جداییطلب بلوچ از خاک افغانستان برای برنامهریزی و اجرای حملات در داخل پاکستان استفاده میکنند.
در مقابل، طالبان بارها این اتهامات را رد کرده و تأکید داشته اجازه استفاده از خاک افغانستان علیه هیچ کشوری را نمیدهد. مقامهای طالبان همچنین از اسلامآباد خواستهاند مسئولیت ناکامیهای امنیتی خود را متوجه کابل نکند.
مولانا، ابن سینا و امیرخسرو، بخشی از میراث فرهنگی منطقه هستند
سمیع حامد، شاعر و نویسنده افغانستانی، در یادداشتی تحلیلی درباره هویت، زبان، فرهنگ و نسبت آنها با مفهوم دولت-ملت، تأکید کرده است که بسیاری از چهرههای مشهور فرهنگی و هنری منطقه، ریشههای مشترک تاریخی و فرهنگی در کشورهای مختلف دارند، اما تابعیت و هویت سیاسی آنها بر اساس شهروندی و اسناد رسمی تعریف میشود.
به گزارش ایراف، سمیع حامد، شاعر و نویسنده افغانستانی با اشاره به ریشههای خانوادگی برخی شخصیتهای شناختهشده از جمله احمد شاملو، نصرت فتح علی خان، قادر خان، سلامت علی خان، شاهرخ خان و سلمان خان، نوشته است که این چهرهها یا نیاکانشان از سرزمین افغانستان امروزی به کشورهای دیگر مهاجرت کردهاند.
حامد همچنین به چهرههایی چون ابنسینا، مولانا و امیرخسرو اشاره کرده و گفته است که این شخصیتها بخشی از میراث مشترک فرهنگی منطقه به شمار میروند و نمیتوان آنان را صرفاً متعلق به یک کشور دانست.
به باور او، مولانا همانقدر که با بلخ پیوند دارد، بخشی از هویت فرهنگی ترکیه نیز محسوب میشود و امیرخسرو نیز به همان اندازه که ریشه در حوزه تمدنی فارسی دارد، به هند تعلق دارد؛ زیرا آن کشور آثار و جایگاه او را پاس داشته است.
او افزوده است که احمد شاملو و واصف باختری نیز متعلق به زبان و فرهنگ فارسیاند، اما از نظر شهروندی هرکدام تابع کشوری بودهاند که گذرنامه آن را داشتهاند.
سمیع حامد در ادامه با اشاره به محدودیتهای مرزی و نیاز به ویزا میان کشورهای همزبان منطقه گفته است که اشتراکات فرهنگی و زبانی، امتیاز سیاسی ویژهای برای اقوام مختلف ایجاد نمیکند.
او تأکید کرده است که ترکها و تاجیکهای افغانستان نیز برای سفر به کشورهای همزبان خود نیازمند گذرنامه و روادید هستند و این اشتراکات نباید بهانهای برای تضعیف مفهوم دولت ملی شود.
این شاعر افغانستانی هشدار داده است که تکیه افراطی بر اشتراکات قومی و زبانی میتواند به تجزیه و تضعیف کشور منجر شود؛ موضوعی که در نهایت به سود کشورهای دیگر تمام خواهد شد، زیرا به گفته او، هیچ کشوری منافع ملی خود را فدای پیوندهای قومی و فرهنگی با دیگران نمیکند.
حامد راهحل بحرانهای هویتی و قومی را رسیدن به «کنش ارتباطی» دانسته و نوشته است که باید امکان بیان آزاد دیدگاهها برای همه فراهم شود تا ادعاهای هویتی بهجای برخورد سیاسی و احساسی، به شکل سنجشگرانه بررسی شوند. او همچنین با اشاره به درهمتنیدگی تاریخی اقوام ترک و تاجیک گفته است که این دو هویت بیش از آنکه جدا از هم باشند، در طول تاریخ با یکدیگر آمیختهاند و فرهنگ و تمدن آنان قابل تفکیک کامل نیست.
او در پایان تأکید کرده است که همه اقوام ساکن افغانستان بخشی از هویت مشترک این کشور هستند و انسانها در طول تاریخ با مهاجرت و همزیستی، سرزمین و هویت مشترک ساختهاند. به باور وی، تفاوتهای قومی و فرهنگی نه تهدید، بلکه نشانه قدرت و ظرفیت جامعه برای همگرایی است.
اختلاف بر سر استخراج طلا در تخار و بدخشان؛ طالبان فعالیت شرکتهای محلی را متوقف کرده است
منابع مطلع در ولایتهای تخار و بدخشان به افغانستان اینترنشنال گفتهاند که والیهای طالبان در این دو ولایت فعالیت همه شرکتهای محلی استخراج طلا را به بهانههای مختلف متوقف کردهاند. به گفته منابع، فقط شرکتهای وابسته به طالبان اجازه فعالیت دارند.
دفتر مطبوعاتی والیان طالبان در تخار و بدخشان تایید کردهاند که فعالیت شرکتهای فاقد مجوز در بخشهایی از این دو ولایت متوقف شده است. منابع محلی در تخار گفتند این دستور ابتدا در حوزه دریای کوکچه در ولسوالی کلفگان اجرا شد و سپس به سراسر ولایت گسترش یافت.
بر بنیاد اطلاعات منابع، والی طالبان در بدخشان نیز، دستور توقف فعالیت شرکتهای طلا را در ولسوالیهای درواز صادر کرده است. باشندگان محل گفتند اکنون در سراسر بدخشان فعالیت شرکتهای محلی متوقف شده است.
طالبان در بدخشان این راهبرد را پس از آن روی دست گرفت که اخیرا یک درگیری خونین میان کارگران معدن طلا قطقطی در ولسوالی شکی و افراد جمعه فاتح، معاون والی زابل رخ داد. این درگیری روز شنبه، ۱۹ ثور، رخ داد که در آن دستکم ۲ تن کشته و ۱۵ تن از کارگران معدن زخمی شدند. درگیری میان کارگران معدن طلا و افراد طالبان بر سر توزیع زمینی بخشهای از این معدن صورت گرفت.
پس از این درگیری، مولوی اسماعیل غزنوی والی طالبان در بدخشان و عبدالمتین رحیمزی رئیس تازه گماشته شده معادن این ولایت به همراه قطعه ویژه هزار نفری ملاهبتالله برای یک هفته به مناطق دروازها سفر کردند. منابع مطلع گفتند در این سفر، دستکم ۱۵ تن از نزدیکان مقامها و بستگان فرماندهان بدخشی طالبان بازداشت شدند.
همچنان به دستور والی طالبان، تونلهای معادن طلا و تجهیزات کاری مربوط به شرکتهای مقامات محلی طالبان نیز تخریب و از بین برده شد.
موسی کاکه از فرماندهان شناختهشده طالبان در حوزه درواز و از نزدیکان جمعه فاتح، خالد خواهرزاده مولوی امانالدین منصور و خواهر زن قاری حافظ، والی طالبان فراه، همراه با ۱۲ تن دیگر از افراد طالبان بازداشت شدند.
طبق اطلاعات طالبان موسی کاکه و اسلامالدین، مدیر سابق معادن ولسوالی شکی را به محکمه نظامی قندوز معرفی کرده و اکنون آنان منتظر حکم دادگاه در قندوز به سر میبرند. منابع گفتند طالبان ۱۳ نفر دیگر را پس از توصیه و تحقیق آزاد کرده است.
باجگیری، فساد و تبعیض در توزیع جوازها
ممنوعیت فعالیت شرکتهای محلی، بازار باجگیری را برای مقامات محلی طالبان گرم کرده است. برخی از شرکتداران در ولسوالی خواجهغار تخار به افغانستان اینترنشنال گفتند شرکتهایی که به ولسوال، مدیر استخبارات و فرمانده پولیس طالبان پول پرداخت کند، میتوانند به کارشان ادامه دهند.
مسئولین طالبان هزاران افغانی از شرکتهای محلی اخاذی کرده و در مواردی دوباره مانع کار آنها شدهاند.
یک شرکت استخراج معدن طلا گفت ۸۰ هزار افغانی برای از سرگیری فعالیتهایش در معادن طلا ولسوالی خواجه غار به مسئولان طالبان رشوت داده، اما پس از چند روز دوباره کارهایش متوقف شده و مسئولان طالبان ۳۵۰ هزار افغانی دیگر از او مطالبه کردهاند. او افزود که مسئولان محلی طالبان تجهیزات کارگران از را با خود برده و از شماری باجگیری کردهاند.
او میگوید دستور والی برای توقف فعالیت شرکتهای محلی زمینه را برای اخاذی، باجگیری و ظلم مسئولان در ولسوالیها فراهم ساخته است.
منبع میافزاید که مدیر استخبارات و ولسوال طالبان در خواجهغار، ۵۱ هزار افغانی و ۹ مثقال طلای یکی از شرکتدارانی را که بدون هماهنگی با آنان در این ساحه کار میکرد، به زور گرفتهاند. به گفته او، در حالی که کارگران در ساحه حضور داشتند و شاهد این ماجرا بودند، مسئولان طالبان دست به این اخاذی و زورگیری زدند.
یک شرکتدار بدخشانی نیز به افغانستان اینترنشنال گفت که وزارت معادن طالبان عمداً به شرکتهای محلی جواز نمیدهد. او افزود: «بیش از یک سال است که به دنبال جواز هستم. حتی طالبان بومی بدخشان وساطت کردند اما وزارت معادن گفت به دستور مستقیم ملاهبتالله، روند توزیع جواز متوقف شده است. اما همزمان، شرکتهای مربوط به جنوب کشور به راحتی جواز میگیرند و اسکیج زمینهای طلاخیز را از کابل دریافت میکنند.»
تغییر سیاست طالبان و سنت دیرینه زرشویی
جنجال بر سر معادن طلا در تخار و بدخشان در یک سال گذشته اوج گرفته و بارها به درگیریهای خونین میان مردم بومی، شرکتهای استخراجکننده و طالبان منجر شده که تلفاتی نیز برجا گذاشته است.
هرچند شرکتهای محلی در چند سال اخیر بدون داشتن مجوز از سوی وزارت معادن و پترولیم طالبان طلا استخراج میکردند، اما قدرت روز افزون فرماندهان محلی این گروه در تخار و بدخشان و سرمایه های هنگفت آنان مقامات طالبان را وادار کرده تا در این باره تجدید نظر کنند.
زرشویی (استخراج سنتی و دستی طلا) سالهاست که منبع اصلی درآمد هزاران خانواده در تخار و بدخشان است و حکومت گذشته نیز هرگز مانع کار آنان نمیشد.
استراتژی کنترول شریانهای اقتصادی توسط قندهار
معادن طلا، و سنگهای قیمتی، منابع درآمدی سرشاری هستند. ملاهبتالله از طریق وزارت معادن و پترولیم تلاش میکند کنترول این منابع را از دست فرماندهان محلی شمال خارج کرده و به شبکه اقتصادی قندهار و وفاداران خود منتقل کند. ارسال نیروی ویژه هزار نفری به بدخشان و تعیین رئیس معادن بدخشان از افراد نزدیک به هبتالله گواه بر این مدعاست.
خطر شورشهای محلی و بیثباتی اجتماعی
ممنوعیت «زرشویی سنتی» مستقیماً به معیشت باشندگان بدخشان و تخار که هیچ منبع درآمد دیگری ندارند، ضربه میزند. بدخشان پیش از این نیز شاهد اعتراضات مردمی علیه طالبان بهدلیل تخریب مزارع خشخاش بوده است. جابجایی نیروهای تازه نفس در ولسوالیهای درواز، جرقه درگیری در ولسوالی شکی و انتقال متهمان به قندوز برای محاکمه نظامی، نشان میدهد که وضعیت امنیتی در این مناطق به شدت شکننده است و پتانسیل تبدیل شدن به یک مقاومت محلی یا ناامنی پایدار را دارد.
شماری از شرکتداران در بدخشان و تخار میگویند پس از عید قربان اگر مقامات طالبان در تصمیم شان تجدید نظر نکنند آنان دوباره به معادن طلا بر میگردند و در برابر طالبان ایستادگی خواهند کرد.
نتیجهگیری
اقدامات هماهنگ اخیر طالبان در تخار و بدخشان برای انحصار معادن طلا و سرکوب فرماندهان بومی، فراتر از یک تصفیه اقتصادی، یک خطر کلان برای رهبری این گروه است. هرچند ملاهبتالله با اعزام قطعات ویژه از قندهار و جنوب به دنبال تثبیت هژمونی مطلق خود است، اما این رویکرد انحصارگرایانه میتواند اثر معکوس داشته باشد.
هم اکنون شماری از جبهات ضد طالبان از جمله جبهه آزادی در حال گسترش قلمرو خود و سربازگیری از میان مردم منطقه است. در یک ماه اخیر دهها تن از باشندگان ولسوالی جرم علیه طالبان اعلام جنگ کردهاند و هزاران نیرو برای سرکوب آنان به منطقه خستک اعزام شدهاند. بدون شک توقف فعالیت مردم منطقه و افزایش بیکاری زمینه را برای افزایش مخالفت علیه طالبان و پیوستن افراد بیشتر به گروههای مخالف این گروه فراهم خواهد کرد.
به گزارش ایراف، فرید حمیدی، دادستان کل پیشین افغانستان، در مقالهای منتشرشده در نشریه «جَست سکیوریتی» نوشته است که تحولات پس از بازگشت طالبان، نظام حقوقی افغانستان را دچار تغییرات اساسی کرده است.
او یادآور شده که در دوره جمهوری، دستگاه قضایی بر پایه قانون اساسی و با سه رکن مستقل شامل دادگاهها، دادستانی کل و کانون وکلا فعالیت میکرد؛ ساختاری که به گفته او طی سالها شکل گرفت اما در مدت کوتاهی از میان رفت.
حمیدی توضیح داده است که در نظام پیشین، تشکیل پرونده، رسیدگی قضایی و دفاع حقوقی هرکدام توسط نهادهای جداگانه انجام میشد و این تفکیک، به گفته او، بخشی از تضمین عدالت بود.
او نوشته است که در آن دوره، تصمیمات قضایی بر پایه شواهد اتخاذ میشد و امکان تجدیدنظر نیز وجود داشت.
به گفته دادستان کل پیشین، طالبان پس از تسلط، شیوه متفاوتی را در اداره امور قضایی در پیش گرفتهاند و اکنون در بسیاری از موارد، یک قاضی هم بررسی پرونده و هم صدور حکم را برعهده دارد.
او همچنین اشاره کرده است که حضور زنان در روندهای قضایی محدود شده و تنها در صورت همراهی یک مرد میتوانند در دادگاه حاضر شوند.
حمیدی نوشته است که در سال ۲۰۱۶ حدود شش هزار دادستان در افغانستان فعالیت میکردند و سهم زنان تنها سه درصد بود.
با حمایت نهادهای بینالمللی، این رقم تا سال ۲۰۲۱ به ۲۳ درصد افزایش یافت.
او میگوید پس از تغییر حکومت، دادستانهای زن از ادامه کار بازماندهاند و بسیاری از آنان با تهدیدهای امنیتی روبهرو هستند.
به گفته او، تعداد زنان زندانی نیز افزایش قابل توجهی داشته و به ۱۸۲۵ نفر رسیده است.
حمیدی در بخش دیگری از مقاله اشاره کرده است که از زمان بازگشت طالبان، دهها دادستان یا اعضای خانوادههای آنان جان خود را از دست دادهاند و حدود ۳۸۰۰ دادستان در داخل افغانستان در شرایط دشوار زندگی میکنند و بسیاری از آنان با بیکاری و مشکلات اقتصادی مواجهاند.
او همچنین گفته است که در دوره مسئولیتش، ۲۵۰ دادستان زن با حمایت آژانس توسعه بینالمللی آمریکا آموزش دیده بودند، اما اکنون با وجود تهدیدهایی که متوجه آنان است، ایالات متحده از صدور ویزای ویژه مهاجرت برای این افراد خودداری میکند.
طالبان پس از تسلط مجدد، قانون اساسی و بسیاری از قوانین دوره جمهوری را لغو کردند و طی سالهای اخیر مجموعهای از مقررات جدید را که مبتنی بر برداشت خود از شریعت میدانند، تدوین و اجرا کردهاند.